Bizimyol portalından verilən məlumata əsasən, ain.az bildirir.
Yaz allergiyası adətən mövsümi olaraq təkrarlanan, immun sisteminin polen kimi normalda zərərsiz olan ətraf mühit allergenlərinə həddindən artıq reaksiyası nəticəsində yaranan və burun, göz və tənəffüs yollarında immunoloji reaksiyaya səbəb olan allergik xəstəlikdir.
Ot qızdırması və ya mövsümi allergik rinit kimi də tanınan bu vəziyyət, təbiətin oyanışı ilə havaya buraxılan polen səbəbindən həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salan geniş yayılmış sağlamlıq problemidir.
Yaz allergiyası burun mukozasının polen kimi hava allergenlərinə qarşı iltihabi reaksiyasıdır. Allergiyası olan şəxslərdə immun sistemi tozcuğu təhlükə kimi qəbul edir və immunoqlobulin E (IgE) antikorları istehsal edir. Bu antikorlar mast hüceyrələrinə bağlanır və allergenlə yenidən qarşılaşdıqda histamin və digər kimyəvi vasitəçilərin sürətlə ifrazına səbəb olur. Histamin isə allergik simptomların əsas mənbəyidir, burundakı qan damarlarının genişlənməsinə, selik ifrazının artmasına və toxumaların şişməsinə gətirib çıxarır.
Yaz allergiyalarının baş verdiyi aylar coğrafi mövqeyə və iqlimə görə dəyişir. Mart–Aprel aylarında ağac tozcuqları mövsümün başlanğıcını təşkil edir. May-İyun isə ot və bitki tozcuqlarının ən çox yayıldığı, simptomların daha ağır hiss olunduğu dövrdür. Bu səbəbdən yaz allergiyası simptomları adətən mart ayından payızın əvvəlinə qədər davam edə bilər.
Yaz allergiyası asqırma, burun axıntısı, burun tıxanıqlığı kimi əlamətlərlə özünü göstərir və bu hallar insanın həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Simptomlar burun, göz və boğazın selikli qişasının təsirlənməsi nəticəsində yaranır. Daimi və təkrarlanan asqırma allergiyanın ən xarakterik əlamətlərindən biridir. Bu asqırmalar çox vaxt tutma şəklində baş verir, ardıcıl 10–20 dəfə təkrarlana bilər və insan üçün olduqca yorucu olur. Əslində bu, bədənin allergenləri xaric etməyə çalışmasının göstəricisidir.
Yaz allergiyasından qorunmaq və onu nəzarətdə saxlamaq üçün müxtəlif yanaşmalar mövcuddur. Allergenli mühitlərdən uzaq durmaq, xüsusilə səhər saatlarında və küləkli havalarda çölə çıxmamaq, çöldən qayıtdıqdan sonra paltar dəyişmək və duş qəbul etmək tövsiyə olunur. Eyni zamanda evdə və avtomobildə pəncərələri bağlı saxlamaq, kondisioner və ventilyasiya sistemlərində xüsusi filtrlərdən istifadə etmək də faydalıdır.
Müvafiq müalicə və nəzarət olmadıqda yaz allergiyası daha ciddi problemlərə, o cümlədən astmaya səbəb ola bilər. Allergiya astmanın əsas səbəblərindən biri hesab olunur. Astma isə düzgün müalicə və müntəzəm nəzarət ilə idarə oluna bilən xəstəlikdir.
Yaz allergiyasına qarşı bəzi sadə tədbirlər də təsirli ola bilər. Allergenli mühitlərdən çəkinmək, mövsüm başlamazdan əvvəl həkimə müraciət etmək, kondisionerləri əvvəlcədən təmizləmək, burunu duzlu məhlullarla yumaq, kifayət qədər maye qəbul etmək vacibdir. Eyni zamanda çöldən gəldikdən sonra geyim və aksesuarları dəyişmək, allergiyanı artıra biləcək qidaları ehtiyatla qəbul etmək, siqaretdən uzaq durmaq və paltarları açıq havada qurutmamaq tövsiyə olunur.
Mövsümi allergik rinit hər il təkrarlanan bir vəziyyətdir və düzgün müalicə edilmədikdə daha uzunmüddətli, xroniki formaya keçə bilər. Polen konsentrasiyası isə adətən küləkli, quru və günəşli havalarda, xüsusilə səhər tezdən — saat 5:00-dan 10:00-a qədər daha yüksək olur. Yağışlı havalarda isə polen səviyyəsi nisbətən azalır.
İradə Cəlil, Bizimyol.info
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
