Yeni araşdırma günəş yanıqları ilə bağlı fikirləri dəyişdi

Kopenhagen Universitetinin alimlÉ™ri günəş yanıqlarının tÉ™biÉ™ti ilÉ™ baÄŸlı uzun illÉ™rdir qÉ™bul edilÉ™n elmi baxışı dÉ™yiÅŸÉ™n sensasion kəşf ediblÉ™r. 

"ÖlkÉ™.az" xÉ™bÉ™r verir ki, bu barÉ™dÉ™ "Earth.com” mÉ™lumat yayıb.

Məlum olub ki, ultrabənövşəyi şüalanmaya orqanizmin kəskin reaksiyası onilliklərdir dərsliklərdə yazılan mexanizmlə izah olunmur.

Ä°ndiyÉ™ qÉ™dÉ™r qÉ™bul edilÉ™n fikir belÉ™ idi ki, günəş yanığı zamanı yaranan iltihab vÉ™ hüceyrÉ™ ölümü DNT-nin zÉ™dÉ™lÉ™nmÉ™si ilÉ™ baÄŸlıdır. Lakin yeni tÉ™dqiqat göstÉ™rib ki, É™sas "sÉ™bÉ™bkar” RNT-dir – bÉ™dÉ™ndÉ™ zülalların qurulmasına kömÉ™k edÉ™n mÉ™lumat daşıyıcı molekul.

"Günəş yanığı DNT-ni zÉ™dÉ™lÉ™yir, bu da hüceyrÉ™ ölümü vÉ™ iltihaba sÉ™bÉ™b olur. DÉ™rsliklÉ™r belÉ™ deyir. Amma bu araÅŸdırmada biz təəccüblÉ™ndik: kÉ™skin reaksiyanı yaradan DNT deyil, RNT-nin zÉ™dÉ™lÉ™nmÉ™sidir”, deyÉ™ hüceyrÉ™ vÉ™ molekulyar tibb kafedrasının dosenti Anna Konstans Vind bildirib.

HüceyrÉ™lÉ™rdÉ™ "gözÉ™tçi” mexanizmi

TÉ™dqiqatçılar bildirirlÉ™r ki, RNT ultrabÉ™növÅŸÉ™yi işığa daha hÉ™ssasdır vÉ™ daha sürÉ™tlÉ™ reaksiya verir. Bu prosesdÉ™ ZAK-alfa adlı xüsusi zülal aÅŸkarlanıb. O, sanki "gözÉ™tçi” kimi iÅŸlÉ™yir vÉ™ RNT-dÉ™ zÉ™dÉ™lÉ™nmÉ™ gördükdÉ™ dÉ™rhal siqnal göndÉ™rÉ™rÉ™k iltihab reaksiyasını iÅŸÉ™ salır.

Siçanlar və insan dəri hüceyrələri üzərində aparılan təcrübələr bu mexanizmi təsdiqləyib. Alimlər ZAK-alfa genini sıradan çıxardıqda, ultrabənövşəyi şüalanmaya qarşı tipik dəri reaksiyası demək olar ki, yox olub.

"Biz gördük ki, hüceyrÉ™lÉ™rin UV şüalanmadan sonra ilk reaksiyası RNT zÉ™dÉ™lÉ™nmÉ™sidir vÉ™ mÉ™hz bu proses hüceyrÉ™ ölümü vÉ™ iltihabı baÅŸladır”, deyÉ™ professor Simon Bekker-Yensen bildirib.

Yeni müalicə imkanları

AlimlÉ™r bu kəşfi elmdÉ™ "paradigma dÉ™yiÅŸimi” kimi qiymÉ™tlÉ™ndirirlÉ™r. Onların fikrincÉ™, RNT-nin rolunun anlaşılması günəş yanıqlarının vÉ™ hÉ™tta günəşlÉ™ baÄŸlı ağırlaÅŸan xroniki dÉ™ri xÉ™stÉ™liklÉ™rinin müalicÉ™sindÉ™ yeni üsulların hazırlanmasına yol aça bilÉ™r.

"Artıq dÉ™rsliklÉ™ri yenidÉ™n yazmaq lazım olacaq”, deyÉ™ tÉ™dqiqatçılar vurÄŸulayıb.(qaynarinfo)