ain.az, Bizimyol portalına istinadən məlumatı açıqlayır.
Bu günlərdə dostlarımdan biri mənə arılarının kütləvi şəkildə öldüyünü bildirdi. Arıçı dedi ki, arılara normal qaydada qulluq göstərir, pətəkləri təmiz saxlayır, onları qida və su ilə təmin edir, həmçinin zəruri vaxtlarda müalicə tədbirləri görür. Bütün bunlara baxmayaraq, bir müddət sonra arılar heç bir görünən səbəb olmadan ölməyə başlayıblar. Dostum bu vəziyyətdən çox narahat idi, çünki arılar həm onun gəliri, həm də kənd təsərrüfatında əhəmiyyətli bir rol oynayan məhsuldarlıq mənbəyidir. Arıçı bu hadisənin təsadüfi olmadığını, müəyyən ekoloji və ya bioloji faktorların arılar üçün ciddi təhlükə yaratdığını düşünür və bunun səbəbini öyrənmək üçün mənimlə paylaşdı.Arılar niyə ölür?
Mövcud elmi tədqiqatlar göstərir ki, parazitlər və onların daşıdığı xəstəliklər bal arılarının həyatı üçün əsas təhlükədir. Hazırda arı pətəkləri üçün ən təhlükəli parazit təsviri adı olan gənədir. Bu parazitlər adətən arıları yetkinlik yaşına çatmamış yoluxdurur. Onların arılarla parazit əlaqəsi gənələr və məməlilərlə əlaqələrinə bənzəyir.
Pətəyin dağılmasında rol oynayan digər parazitlər kiçik pətək böcəyi və mikrosporidiyalı bağırsaq parazitidir. Eyni zamanda zəifləmiş immun sistemi arıları bakterial və virus xəstəliklərinə qarşı həssas edir.
Monokultura əkinçiliyi kimi bəzi insan kənd təsərrüfatı təcrübələri arıların balanslı pəhriz tapmasını daha da çətinləşdirir. Bu, bir torpaq sahəsində yalnız bir məhsul yetişdirildikdə baş verir və arıların pəhrizini uzun müddət tək bir növ tozcuqla məhdudlaşdırır. Təsəvvür edin ki, üç ay ərzində yalnız çiyələk yeməklə məhdudlaşan bir insan var – bu, sağlam deyil! Bu pəhrizlə bəslənən arılar kimyəvi pestisidlərə, parazitlərə və patogenlərə daha həssas olur, çünki onların immun sistemi o qədər də güclü deyil.
Pestisidlər də bal arılarının azalmasına səbəb olan amillərdən biridir. Alimlər müxtəlif pestisid növlərinin və tətbiq üsullarının arı sağlamlığına təsirini araşdırmağa davam edirlər. Ən çox öyrənilən kimyəvi maddə "neonikotinoidlər" adlanan kənd təsərrüfatı pestisidləridir. Bu kimyəvi maddələr sistemlidir, yəni bitki onları damar sisteminə aparır və toxumalara paylayır. Onlar yalnız bir tətbiqdən sonra təsirli olur və əsasən onurğasızlara təsir göstərir; insanlar, quşlar və digər heyvanlar üçün daha az təhlükəlidirlər.
Əslində pestisidlər arılara təsir etməməlidir. Arılar bitkinin toxumasını deyil, polen və nektar istehlak edirlər. Lakin tədqiqatlar polen dənələrində az miqdarda pestisid aşkar etmişdir. Arılar polenləri qida üçün pətəklərinə geri gətirirlər. Pestisidlər arıların immun sistemini zəiflədir, pətəyi zəiflədir və onu parazit infeksiyalarına qarşı həssas edir.
Monokultural əkinçilik tək bir məhsulun böyük sahələrini yetişdirməyi əhatə edir. Bu, polen və nektar mənbələrinin müxtəlifliyini məhdudlaşdırır və arılarda qida çatışmazlığına səbəb olur. Bu təcrübə həmçinin çiçəkləmə dövrlərini sinxronlaşdırır; arılar üçün bol qida dövrləri ilə qıtlıq dövrləri ard-arda gəlir. Bu ardıcıl və müxtəlif qida çatışmazlığı arı koloniyalarını zəiflədə və onların azalmasına səbəb ola bilər.
İqlim dəyişikliyi çiçəkləmə müddətlərini və əlçatanlığını dəyişdirərək arıların qida təchizatını pozur. Bundan əlavə, ekstremal hava hadisələri və temperatur dalğalanmaları arı koloniyalarına birbaşa zərər verə və üzləşdikləri çətinlikləri daha da ağırlaşdıra bilər.
İradə Cəlil, Bizimyol.info
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
