Beyin xərçənginin ən aqressiv və ölümcül formalarından biri olan qlioblastomaya qarşı fərdiləşdirilmiş peyvənd ümidverici nəticələr göstərib.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu, Vaşinqton Universiteti Tibb Məktəbinin alimlərinin rəhbərliyi ilə aparılan erkən klinik sınaqda üzə çıxıb.
Siteman Xərçəng Mərkəzində sınaqdan keçirilən eksperimental müalicə təhlükəsiz idi və xəstəliyin xüsusilə aqressiv formaları da daxil olmaqla, qlioblastoma xəstələrində güclü immun reaksiyasına səbəb oldu. Tədqiqatçılar peyvəndin şişin təkrarlanmasını yavaşlada və əməliyyatdan sonra sağalmanı yaxşılaşdıra biləcəyinə inanırlar.
Qlioblastoma ABŞ-də hər 100.000 nəfərdən təxminən dördündə rast gəlinir və mövcud terapiyalarla sağalmaz hesab olunur. Standart müalicə adətən cərrahiyyə, şüa terapiyası və kimyaterapiyanı əhatə edir, lakin şiş tez-tez geri qayıdır.
Yeni peyvənd yalnız müəyyən bir xəstənin xərçəng hüceyrələrində mövcud olan unikal zülalları - neoantigenləri hədəf alır. Alimlər şişin genetik məlumatlarına əsaslanaraq fərdiləşdirilmiş DNT peyvəndləri yaradıblar ki, immun sistemini xərçəng hüceyrələrini tanımaq və məhv etmək üçün "məşq etsin".
“Nature Cancer” jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmaya görə, peyvənd hər xəstədə 40-a qədər şiş zülalına qarşı immun reaksiyasını aktivləşdirib - bu, əvvəlki hər hansı bir xərçəng peyvəndindən daha çoxdur.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu geniş hədəf diapazonu qlioblastomanın əsas çətinliklərindən birini - şişin dəyişmək və immun hücumundan yayınmaq qabiliyyətini aradan qaldırmağa kömək edir. Bundan əlavə, alimlərin fikrincə, müalicə adətən immun sistemindən gizlənən "soyuq" şişləri immun məhvinə daha həssas olan "isti" şişlərə çevirir.
I mərhələ tədqiqatında yeni diaqnoz qoyulmuş qlioblastoma olan doqquz yetkin xəstə iştirak etmişdir. Əksəriyyəti peyvənddən sonra immun aktivliyinin artdığını göstərmişdir. Xəstələrin təxminən üçdə ikisi əməliyyatdan sonra altı ay ərzində xəstəlikdən azad olub və eyni sayda xəstə ən azı bir il sağ qalıb. Bu, belə xərçəng növü üçün tipik göstəricilərdən daha yüksəkdir.
Tədqiqat iştirakçılarından biri diaqnozdan sonra təxminən beş il ərzində residivsiz qalıb.
Xəstələrə adətən kimyaterapiyaya zəif cavab verən aqressiv bir qlioblastoma alt növü - metillənməmiş MGMT diaqnozu qoyulub.
Alimlər tədqiqatı daha böyük xəstə qruplarında davam etdirməyi planlaşdırırlar və peyvəndin istifadəsini qlioblastomanın digər formalarına və ehtimal ki, digər xərçəng növlərinə genişləndirməyə ümid edirlər.
Tədqiqat iştirakçısı, keçmiş məktəb tibb bacısı Kim Qarland gələcək xəstələrə kömək etmək ümidi ilə sınaqda iştirak etməyə razı olduğunu söyləyib. Əməliyyatdan təxminən beş il keçməsinə baxmayaraq, o, hələ də şişin təkrarlanmadığını bildirib.
Tədqiqatın müəllifləri hesab edirlər ki, fərdiləşdirilmiş xərçəng peyvəndləri onkologiyada vacib yeni bir yanaşmaya çevrilə və müalicənin hər bir xəstənin şişinin unikal genetik xüsusiyyətlərinə uyğunlaşdırılmasına imkan verə bilər.
