Zaur İbrahimli: Zəngəzur dəhlizi bölgədə yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır
“İran Zəngəzur Dəhlizinin istənilən formada açılmasına qarşıdır. Bu, xüsusilə İranda mövcud olan mühafizəkar siyasi dairələrinin qəti mövqeyidir. İndiyə qədər dəhlizin açılması ilə bağlı müxtəlif ideyalar irəli sürülsə də, hər dəfə İranın bu dairələrindən sərt etirazlar səslənib. Yaxın müddətdə bu mövqedə ciddi dəyişiklik baş verməyəcək”.
Bunu Azərbaycan Milli QHT Forumu İdarə Heyətinin üzvü Zaur İbrahimli Demokrat.az-a açıqlamasında deyib.
O bildirib ki, Prezident Pezeşkian komandası Zəngəzur dəhlizinin açılmasını İranın milli maraqları çərçivəsində müsbət qiymətləndirirlər:
“Onlar bu layihəni İranın tranzit imkanlarını və region ölkələri ilə kommunikasiyasını artıracaq bir fürsət kimi görürlər. Bu baxımdan İranın Zəngəzur dəhlizinə əvvəlki səviyyədə maneçilik göstərə bilməsi artıq real görünmür. 12 günlük İsrail-İran müharibəsi nəticəsində İranın hərbi potensialı zəifləyib və ölkəyə qarşı təhdidlər davam edir. Belə mürəkkəb şəraitdə İranın dəhlizə qarşı konkret praktik addımlar atması ehtimalı aşağıdır. İran daha çox informasiya təbliğatı və diplomatik vasitələrlə layihəyə qarşı çıxmağa çalışacaq, lakin bu cəhdlərin reallaşması çətin görünür. Hazırda İran ABŞ ilə pərdəarxası danışıqlar aparır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın bu layihəyə birbaşa maraq göstərməsi və siyasi zəmanət verməsi dəhlizin qarşısının alınmasını çətinləşdirir”.
Z.İbrahimli əlavə edib ki, Rusiya ilə bağlı vəziyyət isə daha mürəkkəbdir:
“Rusiya rəsmiləri hələlik açıq şəkildə dəhlizin açılmasına dəstək və ya etiraz bildirməyiblər. Rusiya sərhədçilərinin Ermənistan-İran sərhədini qoruması və bu bölgəyə nəzarət istəyi ehtimalları artırır. Azərbaycan və Rusiya arasında da dəhlizlə bağlı danışıqlar aparılıb. Azərbaycan tərəfindən Baş nazirin müavini Şahin Mustafayev və onun rusiyalı həmkarı uzun müddətdir bu məsələ ilə məşğuldurlar. Hər iki tərəfdə əsas rəsmi nümayəndələr kimi çıxış edirlər. Rusiya da dəhlizin açılmasında maraqlıdır. Bu, Rusiya üçün Türkiyə ilə daha keyfiyyətli dəmir yolu əlaqələrinin qurulması baxımından önəmlidir. Rusiya-Ukrayna müharibəsinin başladığı dövrdə Moskva ilə Ankara arasında ticarət dövriyyəsi iki dəfə artıb. Bu, tərəflərin iqtisadi bağlılığını göstərir. Zəngəzur dəhlizi həm Türkiyə, həm də Rusiya üçün yeni imkanlar yaradır. Həmçinin İranı da bu layihəyə cəlb etməklə Rusiya, İran vasitəsilə əlavə çıxış imkanları əldə edə bilər. Dəhliz eyni zamanda Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin genişlənməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Rusiya tərəfi hələlik ehtiyatlı mövqe tutur və məsələyə diplomatik-siyasi səviyyədə yanaşır. Lakin indiki mərhələdə Rusiyanın dəhlizin açılmasına qarşı konkret əngəllər yaratması real görünmür. Hazırda Zəngəzur dəhlizinin açılması üçün əlverişli şərtlər formalaşıb. Əgər Ermənistan bu şəraitdən zamanında istifadə etsə, yaxın perspektivdə layihənin uğurla tamamlanması mümkündür. Sonrakı mərhələdə isə digər maraqlı tərəflərlə də daha geniş əməkdaşlıq qurula bilər”.