Alimlər Qrenlandiyanın qərbində, okean dibində indiyədək məlum olan ən dərin qaz-hidrat çıxışlarından biri ola biləcək unikal buzlaşmış quruluş aşkar ediblər. Nature Communications jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, bu ərazidən təbii qaz qabarcıqları çıxır və onlar zəngin dərinlik ekosistemini qidalandırır.
“Freya kurqanları” adlandırılan qaz-hidrat yığıntıları Norveç Arktika Universitetinin rəhbərliyi ilə keçirilən Ocean Census Arctic Deep EXTREME24 ekspedisiyası zamanı müəyyən edilib. Alimlərin diqqətini su qatında müşahidə olunan güclü qaz sütunu cəlb edib və bunun ardınca okean dibi uzaqdan idarə olunan sualtı aparatla tədqiq olunub.
Təxminən 3640 metr dərinlikdə tədqiqatçılar metan və sudan ibarət, yüksək təzyiq və aşağı temperaturda sabit qalan kristallaşmış qaz-hidrat yığınları aşkar ediblər. Bu nöqtələrdən suya metan və daha ağır karbohidrogenlər sızır. Həmin sahədə metan və xam neft nümunələri ilə yanaşı, müxtəlif dərinlik canlıları ilə zəngin çöküntü nümunələri də toplanıb.
Ekspedisiyanın həmsədri Culiana Panierinin sözlərinə görə, bu kəşf Arktikanın dərinlik ekosistemləri və qlobal karbon dövranı barədə mövcud təsəvvürləri köklü şəkildə dəyişir. Onun fikrincə, Freya kurqanları həm geoloji aktivliyi, həm də yüksək bioloji müxtəlifliyi birləşdirən nadir təbiət hadisəsidir.
Müşahidə edilən ekosistem boruvari qurdlar, ilbizlər və xərçəngkimilərdən ibarətdir və tərkibinə görə Arktikadakı hidrotermal mənbələri xatırladır. Qaya analizləri göstərir ki, bu ərazidəki neft və qazlar mioseen dövrünə aid bitki materiallarından formalaşa bilər. Həmin dövrdə Qrenlandiyanın böyük hissəsi meşələrlə örtülü olub.
Alimlər qeyd edirlər ki, dünya üzrə metanın təxminən beşdə biri qaz-hidratlarda cəmlənib. Lakin onların iqlim dəyişikliyinə təsiri və mümkün sənaye hasilatı hələ də elmi mübahisə mövzusudur.
