Tapıntı qədim Yaxın Şərqdə istehsal, şəhər həyatı və sosial təşkilatlanma haqqında yeni bilgilər təqdim edir...
Poliqon xəbər verir ki, İraqda arxeoloqlar dəmir dövrünə aid, təxminən 3 min il yaşı olan saxsı məmulatları emalatxanası aşkar ediblər. Çox yaxşı qorunmuş vəziyyətdə tapılan bu obyekt qədim Yaxın Şərqdə sənətkarlıq istehsalı, şəhər həyatı və sosial təşkilatlanma barədə mühüm məlumatlar ortaya qoyub.
Məlumata görə, emalatxana Dinka adlı yaşayış məntəqəsində aşkar edilib. Almaniyanın Tübingen Universitetindən olan tədqiqatçıların bildirdiyinə görə, tapıntı eramızdan əvvəl təxminən 1200–800-cü illərə aid edilir. Araşdırmanın nəticələri Journal of Archaeological Science elmi jurnalında dərc olunub.
Qazıntılar zamanı arxeoloqlar iki soba, çoxsaylı keramika fraqmentləri, yanacaq qalıqları və laylı çöküntülər aşkarlayıblar. Naked Science-in məlumatına əsasən, bu tapıntılar xammal gilinin emalından hazır saxsı qabların istehsalına qədər bütün istehsal zəncirini izləməyə imkan verib. Alimlər bunu qədim Yaxın Şərqdə saxsı istehsalı ilə bağlı ən dolğun tədqiqatlardan biri kimi qiymətləndirirlər.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi Silviya Amikone bildirib ki, emalatxananın əla vəziyyətdə qorunması istehsal prosesinin tam şəkildə bərpasına şərait yaradıb. Komanda xam gil nümunələrini, hazır qabları, sobaların üzlüyünü və yanacaq izlərini təhlil edib. Nəticədə məlum olub ki, emalatxana strukturlaşdırılmış və modul istehsal sistemi üzrə fəaliyyət göstərib və yalnız yaşayış məntəqəsini deyil, bütövlükdə regionu saxsı məmulatları ilə təmin edib.
Araşdırma göstərib ki, dulusçular aşağı temperaturlu bişirmə üsullarından istifadə ediblər. İstehsalın ciddi qaydalar əsasında təşkili ustaların yüksək texniki biliklərə malik olduğunu göstərir. Alimlərin fikrincə, bu bilik və qaydalar nəsildən-nəslə ötürülüb, ustalar isə keyfiyyətli məhsul almaq üçün prosesi diqqətlə nəzarətdə saxlayıblar.
Bu kəşf dəmir dövründə emalatxanaların qeyri-rəsmi və zəif təşkil olunmuş olması barədə mövcud təsəvvürlərə meydan oxuyur. Tapıntı sübut edir ki, artıq həmin dövrdə istehsal yaxşı təşkil olunmuş, proseslər bir-biri ilə sıx bağlı olmuş və ustalar ümumi sənətkarlıq ənənələrinə əməl ediblər. Bu isə regionlararası ticarətin və əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verib.
Poliqon.info
