Rusiyadan Avropa İttifaqı ölkələrinə “Türk Axını” təbii qaz boru kəməri ilə qaz nəqli yanvarda tarixi pik həddə çatıb. Avropa Qaz Ötürücü Sistem Operatorları Şəbəkəsinin (ENTSOG) məlumatlarına əsaslanan hesablamalara görə, 1-18 yanvar 2026-cı il tarixləri arasında nəqllər ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10 faiz artaraq 993 milyon kubmetrə çatıb. Bu dövrdə orta gündəlik qaz axını 55,2 milyon kubmetr təşkil edib ki, bu da ötən ilin dekabr ayının orta göstəricisindən bir qədər aşağıdır.
Hafta.az yazır ki, “Türk Axını” ilə Avropaya gündəlik nəqllər yanvarın ortalarından etibarən 56,7 milyon kubmetrə yüksəlib. Tarixi gündəlik rekord ötən il dekabrın 11-də 56,72 milyon kubmetrlə qeydə alınıb.
Hər biri illik tutumu 15,75 milyard kubmetr olan iki xəttdən ibarət olan “Türk Axını” hazırda Rusiyadan Avropa İttifaqına birbaşa qaz nəql edən yeganə boru kəməridir. Avropaya qaz tədarük edən boru kəməri Bolqarıstandan keçərək Cənub-Şərqi Avropa ölkələrinə qədər uzanır və hazırkı daşınma həcmləri layihənin tutumunu xeyli üstələyib. Mütəxəssislərin fikrincə, Avropada sərt qış şəraiti və yeraltı qaz ehtiyatlarının sürətlə tükənməsi tələbatı artırır. Qaz İnfrastrukturu Avropasının məlumatlarına görə, 17 yanvar tarixinə Aİ ölkələrində anbarlarda olan qazın miqdarı 55,6 milyard kubmetrə düşüb və doluluq nisbəti 50,4 faiz təşkil edib. Keçən ilin eyni tarixində doluluq nisbəti 61,7 faiz olaraq qeydə alınıb. Eyni dövrdə spot bazar qiymətləri də artıb və yanvar ayının ortalarında Avropada qazın qiyməti 1000 kubmetr üçün 450 dolları keçərək 2025-ci ilin iyun ayından bəri ilk dəfə bu səviyyəyə çatıb.
Analitiklər qeyd edirlər ki, yüksək spot qiymətləri və külək enerjisi istehsalında müvəqqəti azalma uzunmüddətli müqavilələrə əsaslanan Rusiya qazını Avropa alıcıları üçün daha cəlbedici edib. Lakin əksər ekspertlər “Türk Axını” vasitəsilə Aİ-yə qaz ixracının 2026-cı il ərzində təxminən 18 milyard kubmetr qalacağını proqnozlaşdırırlar. Bəzi hesablamalar 19-20 milyard kubmetr artımın mümkünlüyünə işarə etsə də, bəzi analitiklər Yunanıstan kimi bəzi ölkələrin Rusiya qazını tədricən dayandıra biləcəyinə inanırlar. Buna baxmayaraq, mövcud məlumatlar göstərir ki, Avropa qaz bazarı qış aylarında dövri risklərə və hava şəraitinə qarşı yüksək həssaslıq nümayiş etdirir.
