Dizlərdə, boyunda və ya barmaqlarda xırtıltı səsi bir çox insanı qorxudur və tez-tez yaşlanma və ya artritlə əlaqələndirilir. Lakin əksər hallarda bu cür səslər oynaqların sağlamlığı üçün heç bir təhlükə yaratmır.
Oxu.Az xəbər verir ki, "The Conversation" nəşri bununla bağlı mütəxəssislərin açıqlamalarını dərc edib.
Bildirilir ki, barmaqların xırtıldaması əksər hallarda kavitasiya prosesi ilə əlaqəlidir. Oynaq sinovial maye ilə doludur və bu maye həll olunmuş qazlar ehtiva edir. Qəfil dartılma zamanı təzyiq düşür və xarakterik səslə qaz qabarcığı əmələ gəlir. Buna görə də eyni oynağı bir neçə dəfə ardıcıl xırtıldatmaq olmur, qazın yenidən həll olması üçün vaxt lazımdır.
Digər səslər fərqli təbiətə malikdir. Vətərlər sümük çıxıntılarının üzərində sürüşdükdə də xırtıltı səsləri yarana bilər.
Alimlər qeyd edirlər ki, özlüyündə oynaq səsləri nadir hallarda klinik əhəmiyyət kəsb edir. Həkimi narahat etməli olan əsas əlamətlər ağrı, şişkinlik, oynağın bloklanması və ya funksiyanın azalmasıdır.
Oynaqları xırtıldatmaq vərdişinin osteoartritə səbəb olması ilə bağlı geniş yayılmış mif elmi cəhətdən sübut olunmayıb. Tədqiqatlar müntəzəm xırtıldatma ilə oynaqların zədələnməsi arasında sabit əlaqə aşkar etməyiblər.
Bir çox insan xırtıldatmadan sonra qısamüddətli rahatlama hissi yaşadığını bildirir. Bu, hərəkətliliyin artması, əzələ gərginliyinin azalması və reflektor rahatlama ilə əlaqədardır. Lakin effekt müvəqqəti xarakter daşıyır.
Xırtıldama narahatlığın səbəbini aradan qaldırmır. Əgər rahatlama yalnız daimi xırtıldatma ilə əldə edilirsə, problemi məşqlər və hərəkətlə həll etmək lazımdır.
Oynaq səslərinə yaş artdıqca daha çox rast gəlinir, lakin bu, fiziki aktivlikdən imtina etmək üçün səbəb deyil. Əksinə, hərəkət qığırdaqların qidalanması və oynaqların sağlamlığının qorunması üçün vacibdir.
Mütəxəssislər vurğulayıblar ki, xırtıldamalar ağrı və hərəkətin məhdudlaşması ilə müşayiət olunmursa, adətən zərərsizdir. Əlavə simptomlar yaranarsa, həkimə müraciət etmək lazımdır, lakin əksər hallarda aktiv həyat tərzi oynaqların qorunması üçün ən yaxşı strategiya olaraq qalır.
