Alimlər, insan orqanizminin hidrogen buraxılışını ölçən ağıllı modul ilə təchiz edilmiş alt paltarlar hazırlayıblar. Bu yenilik, ilk dəfə olaraq insanın gündəlik həyatında qaz əmələgəlmə tezliyi haqqında obyektiv məlumat əldə etməyə və sağlam insan üçün qaz buraxmağın kəmiyyət normalarını müəyyən etməyə imkan verib. Bu barədə Oxuməni.az “Medium” nəşrinə istinadla məlumat yayıb.
Sınaqların nəticələrinə görə, orta hesabla sağlam insan sutkada təxminən 32 dəfə qaz buraxır, lakin bu göstəricilərdə əhəmiyyətli fərqlər müşahidə olunur. Test zamanı bir iştirakçı gündə 59-a qədər, digəri isə cəmi dörd epizod göstərib.
Bu cür texnologiyalar yaranana qədər, bu sahədəki tədqiqatlar əsasən insanların öz qiymətləndirmələrinə əsaslanırdı ki, bu da daimi obyektiv monitorinqin mümkün olmaması səbəbindən nəticələrin dəqiqliyini azaldırdı. Yeni cihaz bu problemi həll edir, bağırsaq proseslərini fasiləsiz izləməyə və hidrogen buraxılışının təhlili vasitəsilə mikrobiomun işi haqqında məlumat əldə etməyə imkan verir. Bu yanaşma, alimlərə mikrobiotanın qida substratlarını nə vaxt və nə qədər fəal şəkildə emal etdiyini müşahidə etmək imkanı verir.
Bağırsaqda qaz əmələgəlmə əsasən hidrogen, karbon qazı və azotdan ibarətdir, bəzən isə metan və kəskin qoxuya səbəb olan birləşmələri də ehtiva edir. Qazın tərkibinin və buraxılma tezliyinin təhlili, alimlərə insanın həzm sisteminin vəziyyətini daha yaxşı anlamağa, həmçinin bağırsaq mikrobiomu və ya maddələr mübadiləsi ilə bağlı problemləri göstərə biləcək mümkün sapmaları aşkar etməyə kömək edir.
Pilot tədqiqatda bir həftə ərzində bu cür alt paltar daşıyan 19 nəfər iştirak edib. Nəticələr daimi monitorinqin texniki imkanlarını təsdiqləyib və iştirakçıların elmi məqsədlər üçün bu cür texnologiyalardan istifadə etməyə hazır olduqlarını göstərib. Tərtibatçılar, bağırsağın işini öyrənmək və obyektiv tibbi normalar formalaşdırmaq məqsədi daşıyan gələcək tədqiqatlarda iştirak etmək istəyən ABŞ-da yaşayan böyüklər üçün belə alt paltarı əlçatan etməyi planlaşdırırlar.
Almaz Həsənli
