ain.az bildirir, Lent az portalına istinadən.
Sarı pişiklər, tez-tez “günəşli” adlandırılan bu heyvanlar, dünyada ən populyar ev heyvanlarından sayılır. Onların özəlliyi təkcə xalq inancları ilə deyil, həm də elmi araşdırmalarla təsdiqlənib.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu heyvanların əsas xüsusiyyəti onların genetikasındadır. Xarakterik sarı rəngə feomelanin adlı xüsusi piqment cavabdehdir. Eyni piqment insanlarda da sarı saç rəngini formalaşdırır.
Sarı rəngi müəyyən edən gen X-xromosomda yerləşir və bu maraqlı statistik qanunauyğunluq yaradır: bütün sarı pişiklərin təxminən 80 faizi erkəkdir. Dişi sarı pişiklər daha nadir rast gəlinir, çünki bu rəngi əldə etmələri üçün geni hər iki valideyndən miras almalıdırlar.
Rəng, davranış və görünüş arasındakı əlaqə
Rənglə davranış arasında əlaqə məsələsi maraqlı müzakirə mövzusudur. Alimlər hələ də bunun birbaşa genetik nəticə olub-olmadığını, yoxsa sahiblərin gözləntiləri ilə əlaqəli olduğunu araşdırırlar. Bir çox tədqiqat və sorğular göstərir ki, sahiblər sarı pişikləri digər rəngli pişiklərlə müqayisədə daha ünsiyyətcil, mehriban və dostcanlı hesab edirlər.
Bəzi baytarlar isə bildirirlər ki, sarı pişiklərin əksəriyyətinin erkək olması onların insanlarla ünsiyyətdə daha cəsarətli və özünəinamlı davranmasına təsir göstərə bilər. Sarı pişiklərin başqa bir vizual xüsusiyyəti isə çillərin əmələ gəlməsinə meyllilikdir. Bu çillər adətən burunda, dodaqlarda və ya göz qapaqlarında görünür. Lentigo adlanan bu tünd nöqtələr təhlükəsizdir və yaş artdıqca, piqment istehsal edən hüceyrələrin yüksək aktivliyi nəticəsində yaranır.
Bundan əlavə, tamamilə tək rəngli sarı pişik olmur. Genetik xüsusiyyətlərə görə onların hamısında “tabbi” naxışı mövcuddur. Bu, zolaqlar, ləkələr və ya alında xarakterik “M” hərfi şəklində özünü göstərir.
Sarı pişik cinsləri
Sarı rəng ayrıca cins deyil, lakin bir çox beynəlxalq felinoloji təşkilatlar tərəfindən müxtəlif məşhur cinslər üçün rəsmi rəng standartı kimi tanınır. Peşəkarlar bu rəngi “qırmızı” adlandırırlar və bu çalar hər cinsə xüsusi cazibə verir.
Meyn-kun sarı rəngdə xüsusilə möhtəşəm görünür. Bu iri ölçülü pişiklərin qalın və uzun tükləri piqmentin zənginliyini vurğulayır. Sarı meyn-kunlarda mərmərvari və ya pələngvari naxışlar daha aydın seçilir.
Britaniya qısatüklü pişikləri də tez-tez alov çalarlarında olur. Klassik mavi britanlardan fərqli olaraq, sarı nümayəndələrin gözləri çox vaxt isti, demək olar ki, mis rəngdə olur. Onların sıx və “plyuş” kimi yumşaq tükləri rəngi daha dərin göstərir.
Abissin pişiyi sarı zərifliyin əsl təcəssümüdür. “Sorrel” adlanan rəng növündə hər tük bir neçə çalarda boyanır və bu, heyvan hərəkət etdikcə qızılı parıltı effekti yaradır.
Pers pişiyi sarı rəngdə sərgilərin klassik nümayəndəsidir. Uzun və ipəkvari qırmızı tüklər xüsusi qulluq tələb edir, lakin çox dəbdəbəli görünür. Çox vaxt sarı perslər ən sakit və balanslı xarakterə malik hesab olunur.
Şotland qatlanaqulaqlı pişiklər də bu rəngdə çox sevimli görünür. Qatlanmış qulaqlar və yumru sarı sifət onlara nağıl qəhrəmanlarını xatırladan görünüş verir. Bu cinsdə sarı rəng açıq krem çalarından tünd kərpic rənginədək dəyişə bilər.
Sarı pişiklər haqqında miflər və inanclar
Bir çox mədəniyyətdə sarı pişiklər evə bərəkət və müsbət enerji gətirən canlı talisman hesab olunur. Ən geniş yayılmış inanca görə, qapı ağzında sarı pişiyin görünməsi maliyyə uğuru və var-dövlət əlamətidir, çünki onların rəngi qızılı xatırladır.
Sarı pişiklər tez-tez “şəfa verən” adlandırılırdı. İnanılırdı ki, belə pişik xəstə uşağın yanında uzanarsa, xəstəliyi öz üzərinə götürür və əvəzində günəş enerjisi bəxş edir. Balıqçılar və dənizçilər də sarı pişiklərə hörmətlə yanaşır, onların fırtınanı qabaqcadan hiss edə bildiyinə və gəmini bədbəxtlikdən qoruduğuna inanırdılar.
Qədim Misirdə sarı pişiklər günəş tanrısı ilə əlaqələndirilirdi. Miflərə görə, o, qaranlıq ilan Apopla mübarizə aparmaq üçün iri sarı pişik şəklinə düşə bilirdi. Bu gün isə bir çox ölkədə inanılır ki, sarı ev heyvanı depressiya ilə mübarizədə kömək edə bilər, çünki onun parlaq görünüşü belə tutqun gündə əhval-ruhiyyəni yüksəltməyə qadirdir.
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
