RU

Quzu əti idxalı niyə artdı? Monqolustan faktoru və bazar balansı - ŞƏRH

Ötən il Azərbaycan 1,3 milyon ABŞ dolları dəyərində 324,7 ton quzu əti idxal edib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə dəyər baxımından 9,3 faiz, kəmiyyət baxımından isə təxminən üç dəfə artım deməkdir. İdxalın demək olar ki, hamısı Monqolustanın payına düşüb. Eyni zamanda, uzun illərdən sonra Yaponiyadan da simvolik həcmdə tədarük həyata keçirilib.

Statistika göstərir ki, artım əsasən həcm hesabınadır. Dəyərin cəmi 9,3 faiz yüksəldiyi halda, fiziki idxalın üç dəfə artması orta idxal qiymətinin aşağı düşdüyünü göstərir. Bu, xüsusilə Monqolustandan böyük partiyalarla daha münasib qiymətə məhsul alınması ilə izah oluna bilər. Monqolustan qlobal miqyasda iri xırdabuynuzlu heyvandarlıq ölkələrindən biridir və ixrac yönümlü ət istehsalı üzrə rəqabət üstünlüyünə malikdir. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı məlumatlarına görə, son illərdə Asiya regionunda qoyun və quzu əti istehsalı artım nümayiş etdirib, xüsusilə Orta Asiya və Monqolustan ixrac potensialını genişləndirib.

Azərbaycanın quzu əti bazarı ənənəvi olaraq daxili istehsala əsaslanır. Ölkədə qoyunçuluq kənd təsərrüfatının mühüm sahələrindən biridir və daxili tələbatın böyük hissəsi yerli istehsal hesabına qarşılanır. Bu baxımdan 324 tonluq idxal ümumi istehlak fonunda yüksək göstərici sayılmır. Lakin əvvəlki illə müqayisədə üçqat artım bazarda müəyyən struktur dəyişikliklərinin baş verdiyini göstərir. Bu dəyişikliklər mövsümi tələbatın artması, qiymət fərqləri və ya emal sənayesində xammal ehtiyacının genişlənməsi ilə əlaqəli ola bilər.

Qlobal bazarda quzu əti digər ət növləri ilə müqayisədə daha məhdud istehsal həcminə malikdir və qiymət baxımından daha həssasdır. OECD və FAO-nun birgə proqnozlarında qeyd olunur ki, qoyun və quzu əti bazarı daha çox regional xarakter daşıyır və ticarət həcmləri məhduddur. Bu səbəbdən idxal kanallarının şaxələndirilməsi və alternativ mənbələrə çıxış strateji baxımdan əhəmiyyətlidir. Monqolustanın payının kəskin artması Azərbaycanın bu istiqamətdə daha sərfəli təchizat xətti formalaşdırdığını göstərir.

Yeni Zelandiyadan idxalın azalması da diqqət çəkir. Halbuki Yeni Zelandiya dünya üzrə əsas quzu əti ixracatçılarından biridir. Bu azalma logistika xərcləri, məsafə amili və qiymət rəqabəti ilə izah oluna bilər. Avstraliya və Belçika üzrə artım isə həcm baxımından çox kiçikdir və daha çox spesifik bazar seqmentlərinə yönəlik tədarük xarakteri daşıyır. Yaponiyadan 14 ildən sonra idxalın bərpası isə simvolik olsa da, ticarət əlaqələrinin coğrafi diversifikasiyasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.

Избранный
32
aznews.az

1Источники