GÉncÉdÉ bir QÉrib vardı.
DoÄmalar doÄmasıydı, qÉriblÉr qÉribiydi.
Ä°lk dÉfÉ özü axtarıb tapmıÅdı özünü.Taleyini sÉslÉyirmiÅ kimi sÉslÉnmiÅdi:”QÉrib hey!” deyÉ!
Heç kim dÉrhal görÉn kimi tanımasa da (tanımaq istÉmÉsÉ dÉ!) böyük ruhsal insanlardan, sÉnÉtkarlardan biri olan Mir CÉlal o dÉqiqÉ tanımıÅdı onu. HekayÉlÉrini oxuyan kimi demiÅdi: “QÉribi qoruyun!”
GÉncÉdÉ bir QÉrib vardı.
KimsÉ var-dövlÉtini, pulunu (lap elÉ qır-qızılını!) gizlÉdÉndÉ o, böyüklüyünü, ustadlıÄını gizlÉdirdi.
CismÉn GÉncÉdÉ yaÅasa da,ruhÉn Nizami MÉqbÉrÉsinin qonÅuluÄunda yaÅayırdı. SÉnÉt vÉ sÉnÉtkar Akademiyasının üzvlÉri sırasında qÉrar tutmuÅdu.
Özü dÉ gÉnc yaÅlarından, ilk yaradıcılıq vaxtlarından...
ÆsÉrlÉri dünyanın 18 dilinÉ tÉrcümÉ edilmiÅdi. MÉn onu AzÉrbaycanın Markesi adlandırmıÅdım. Markesin dÉ qonÅuluÄunda yaÅamaÄa layiq sÉnÉtkardı.
DeyirlÉr ki, göylÉrdÉ hÉrÉnin bir ulduzu var. Ä°nsan öldümü o ulduz göy üzündÉn axar.
Bu yaxınlarda o ulduzlardan biri dÉ axdı...
GÉncÉ göyündÉn!
Nizami MÉqbÉrÉsinin “böyründÉn”
QÉrib Mehdinin ulduzuydu.
Biz bir daha gördük ki, “Axıb gedÉn meteroit Göy cisimlÉrinin Én ÅÉrÉflisidir.” (Å.ÅührÉverdi)
QÉrib Mehdi tÉkcÉ Skripkanın Mi simi “adlı ÉsÉri”n dÉ müÉllifi deyildi.
Özü dÉ hÉmin Mi simiydi.
VÉ o sim dÉ qırıldı...
***
XI Ésr AzÉrbaycan Åairi MÉnsur TÉbrizi yazırdı ki, “QÉlÉm öz ucu ilÉ nÉ qÉdÉr qÉddar düÅmÉnlÉri mÉhv etmiÅdir. HÉm dÉ düÅmÉnin qanını tökmÉklÉ yox, öz qanını axıtmaqla.”
Ustad QÉrib Mehdi belÉ bir qÉlÉm sahibiydi. Onun da qÉlÉmi daha çox özünün qanını axıtmaqla mÉÅÄuldu.
AzÉrbaycanın Markesi özgÉ nÉ cür ola bilÉrdi ki?!
BaÅqa qanlar tökülmÉsin deyÉ o da öz qanını töküb getdi.
BelÉcÉ, böyük bir sÉnÉtkar da- AzÉrbaycanın Markesi dÉ öldü.
***
MÉn QÉrib MehdidÉn çox Åey öyrÉndim.
SÉnÉtkarlıq öyrÉndim.
Bir Åagird öz müÉllimindÉn nÉlÉr öyrÉnÉ bilÉrdisÉ onları öyrÉndim.
Åirninin içinÉ necÉ acı hÉb qatmaÄı öyrÉndim.
Åirninin içinÉ acı hÉbi elÉ qatırdı ki, o da Åirin dadıyırdı...
Nizami deyirdi ki, xalqı ayaÄa qaldıran bircÉ Sözdür.
O Sözü öyrÉndim, SözlÉ güclü manevr etmÉ bacarıÄını da !
***
Ustadın “ÖlmÉrÉm” adlı Åeirim haqda yazdıÄı essesindÉ ölümü ürÉyinÉ
dammıÅdı, yazmıÅdı:
“Åaham, fÉrman verirÉm,
DÉrdÉ dÉrman verirÉm.
Söz haqqı, can verirÉm
Söz haqqı, ölmÉrÉm mÉn!”
“Söz haqqı!”, “Saz haqqı!”
“Æzizim Barat, bu nÉ anddır, nÉ qÉsÉmdir ki, SÉn içirsÉn? HeyrÉtlÉnmÉklÉ bÉrabÉr, hÉm dÉ düz eylÉyib sözÉ, saza and içirsÉn.
...Türk qopuzun –Sazın ruhundan yaranıb.Türk harda varsa, saz orda var. Saz harda varsa Türk orda var. Saz ÅaxÉlÉnÉrÉk, vÉzifÉlÉnÉrÉk türkün bütün varlıÄına hopub. VÉ buna görÉ dÉ o böyüyüb, böyüyüb and içilmÉk haqqı qazanıb. VÉ ondan Allah sÉviyyÉsindÉ möcüzÉlÉr umulur.
Barat, sÉn bu andı içmÉklÉ mÉni vÉziyyÉtdÉn qurtardın. “GeriyÉ baxmaq olar” povestimdÉ nÉvÉ nÉnÉni suallar selinÉ tutur: “NÉnÉ, yer nÉ deyir?” “NÉnÉ, göy nÉ deyir?” “Bulud nÉ deyir?” NÉnÉ sualların hamısına hövsÉlÉ ilÉ cavab verir. Bu Ésnada Saz sÉsi eÅidilir. NÉvÉ bu fürsÉti dÉ ÉldÉn vermÉyib soruÅur: “NÉnÉ, Saz nÉ deyir?”
NÉnÉ xeyli fikirÉ getdikdÉn sonra fÉlsÉfi bir cavab verir: “MÉnim balam, Saz deyir ki, insan doÄulur, insan yaÅayır, insan ölür”.
Bu cavabdan xeyli kÉdÉrlÉnÉn nÉvÉ nÉnÉsinÉ yalvarır: “NÉnÉ, Saza de, qoy insan ölmÉsin!”
NÉvÉnin inamla qüssÉnin qarıÅıÄı olan bu xahiÅindÉ saz AllahlaÅır. Allaha vÉ AllahlaÅan hÉr bir varlıÄa and içmÉk tÉbiidir.
Orası var ki, and içÉndÉn nicat da umulur.
Barat Vüsal da “Saz haqqı, ölmÉrÉm mÉn” deyÉndÉ bizi bu möcüzÉyÉ inandırır. ElÉ inandıÄımız üçün dÉ deyirik: “Barat Vüsal, sÉn ölmÉ ki, biz dÉ ölmÉyÉk!”
***
...Qazaxlar (qazaxıstanlılar) özlÉrini niÅan verÉndÉ belÉ deyÉrmiÅlÉr:
“Qazaxımı soruÅursan?! Odur, bax, dombranın qolunda!”
Ä°ndi ustadımız QÉrib Mehdini soruÅanlara ölmÉzliyini, belÉ deyilmÉsini istÉrdim:
“QÉribimi soruÅursan?! Odur, bax, “Skripkanın Mi simi”ndÉdir!
Yox, yox, daha doÄrusu, Sazın qolundadır!”
P.S GÉncÉdÉ bir QÉrib (qÉribmi?!) vardı.
Hamının doÄmasıydı?!
