Ev almaq bu gün bir çox vətəndaşın əsas məqsədlərindən biridir.
KONKRET.az millaz-a istinadən xəbər verir ki, bunun üçün ən geniş yayılmış variantlardan biri ipoteka kreditidir. Lakin bəzi hallarda borcalanın maliyyə vəziyyəti pisləşir və aylıq ödənişləri yerinə yetirmək mümkün olmur.
Bu zaman hansı addımlar atılır?
Ekspertlərin sözlərinə görə, borcalan ödəniş qabiliyyətini itirdikdə ipoteka hüquqlarını başqa şəxsə ötürə bilər. Bu isə yalnız yeni alıcının bankın tələblərinə uyğun olması şərti ilə mümkündür. Belə halda mənzil bazar qiyməti ilə satıldığı üçün vətəndaş adətən ciddi maliyyə itkisi ilə üzləşmir.
Bildirirlər ki, ipoteka kreditləri adətən 4-8 faizlə verilir, mənzil qiymətləri isə illik orta hesabla 15-20 faiz arta bilir. Bu səbəbdən ödəniş edə bilməyən bəzi vətəndaşlar mənzili satışa çıxararaq bazar qiyməti ilə realizə edir və müəyyən mənfəətlə çıxırlar.
Digər məsələ ipotekada olan mənzilin alınması ilə bağlıdır. Ekspertlər qeyd edirlər ki, sənədlər qaydasındadırsa və hüquqi problem yoxdursa, belə mənzilin alınması riskli sayılmır. Lakin əmlak bankdan deyil, tikinti şirkətindən alınırsa, əlavə risklər yarana bilər.
Bəs mənzil banka qaytarıldıqda əvvəl ödənilmiş vəsaitin aqibəti necə olur?
İqtisadçı ekpsert Vüqar Oruc bildirib ki, bu məbləğin geri qaytarılması nəzərdə tutulmur. İzah edib ki, ödənişlər kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrası hesab olunur və bank borcalanın sonradan yaranan maliyyə çətinliyinə görə əvvəlki ödənişləri geri qaytarmır.
Qeyd edək ki, ipoteka krediti zamanı sığorta da tələb olunur. Vüqar Orucun sözlərinə görə, borcalan həyat sığortası etdirdiyi halda vəfat edərsə, qalan kredit məbləğini sığorta şirkəti ödəyə bilər. Bunun üçün kredit götürülərkən həm əmlakın məcburi sığortası, həm də həyat sığortası rəsmiləşdirilməlidir.
Ekspertlər tövsiyə edir ki, ipoteka uzunmüddətli və ciddi maliyyə öhdəliyi olduğuna görə belə qərar qəbul etməzdən əvvəl ödəniş qabiliyyəti düzgün qiymətləndirilməli, risklər nəzərə alınmalı və zərurət yarandıqda mütəxəssislərlə məsləhətləşilməlidir.
