Baku.ws saytından verilən məlumata görə, ain.az xəbər verir.
Vaşinqton Universitetinin alimləri bildiriblər ki, Yer kürəsi təxminən 56 milyon il davam edən qlobal buzlaşma vəziyyətində qala bilərdi və bunun əsas səbəbi okean dibində süxurların sürətlənmiş kimyəvi aşınması olub.
BAKU.WS xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Geology" jurnalında dərc edilib.
Geoloji məlumatlara görə, 600 milyon ildən çox əvvəl planet ən azı iki dəfə demək olar ki, tam buzlaşma mərhələsi yaşayıb və bu dövrlərdən biri on milyonlarla il davam edib.
Əvvəllər hesab olunurdu ki, buzlaşma dövrlərinin uzunluğu əsasən vulkanların atmosferə buraxdığı karbon qazının (CO₂) həcmi ilə bağlıdır. Lakin aparılan modelləşdirmə göstərib ki, oxşar miqdarda CO₂ emissiyası ilə bu qədər uzunmüddətli soyumanı yalnız okean dibində kimyəvi reaksiyaların sürətlənməsi ilə izah etmək mümkündür.
Alimlər 10 min simulyasiya apararaq karbonun atmosfer, okean və süxurlar arasında mübadiləsini araşdırıblar. Məlum olub ki, buzlaşma dövründə dəniz suyu okean qabığındakı çatlara daxil olaraq karbonu minerallarda bağlayıb və bununla da atmosferdə karbon qazının səviyyəsini azaldıb. Bu proses müasir dövrlə müqayisədə 25-53 dəfə daha sürətli baş verə bilərdi və okean dibi əsas istixana qazı "uducusuna" çevrilmişdi.
Tədqiqatçılar əlavə edirlər ki, dəniz suyunda sulfatların aşağı konsentrasiyası da mühüm rol oynayıb. Bu amil suyun dövranını gücləndirib və kimyəvi reaksiyaları sürətləndirib. Müəlliflərin fikrincə, okeandakı kimyəvi proseslər qlobal buzlaşmanın müddətinə vulkan aktivliyi qədər təsir göstərə bilərdi.
Bundan əvvəl Florida Universitetinin alimləri Antarktidada Ross dənizi ərazisində müşahidə olunan cazibə anomaliyasının sirrini açıqlamışdılar. Araşdırmaya görə, "Antarktika geoid minimumu" adlanan bu fenomen qitə altında yerləşən daha az sıxlıqlı süxurların ləng hərəkəti nəticəsində formalaşıb və bu, cazibə qüvvəsinin paylanmasına, eləcə də dəniz səviyyəsinə təsir göstərib.
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
