Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, ain.az bildirir.
Vergi bir ölkənin ictimai sabitliyinin əsas elementlərindən biridir. Bu, dövlətlərin fəaliyyət göstərməsi, xidmətlər təqdim etməsi və sabitliyi qoruması üçün zəruri maliyyə mənbəyini təmin edir. Avropa İttifaqı vergi ayrı-seçkiliyi, ikiqat vergitutma və vergidən yayınma ilə mübarizə apararaq vergi sistemini daha ədalətli, daha şəffaf və daha səmərəli etmək istədiyini bildirir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Euronews Business” avropalıların ən varlı şəxslərə və çoxmillətli şirkətlərə tətbiq ediləcək minimum vergi ilə bağlı mövqelərini araşdırıb.
Böyük çoxmillətli şirkətlər və varlı şəxslərin kifayət qədər vergi ödəyib-ödəmədiyi ilə bağlı müzakirələr artır. Avropanın müxtəlif ölkələrində keçirilən etirazlarda onlardan daha çox vergi ödəmələri tələb olunur.
"Avrobarometr”in 2005-ci ildə apardığı araşdırma göstərib ki, Avropa İttifaqı vətəndaşlarının üçdə ikisi zənginlərə tətbiq ediləcək vergini dəstəkləyir, beşdə dördü isə böyük çoxmillətli şirkətlərin vergiyə cəlb olunmasının tərəfdarıdır. Dəstək səviyyəsi ölkələr arasında ciddi fərqlənir. Mütəxəssislər bu fərqi hökumətə və dövlət qurumlarına olan etimad səviyyəsi ilə izah edir.
Respondentlərə belə sual verilib: "Ölkənizdə ən varlı şəxslərə (ən yüksək 0,001 faiz qrupa daxil olanlara) minimum sərvət vergisinin tətbiqi barədə nə düşünürsünüz?”
Avropa İttifaqı üzrə orta hesabla respondentlərin 65 faizi belə verginin tətbiqini dəstəkləyib. BU dəstək Çexiyada 45 faiz, Macarıstanda isə 78 faiz olub.
Bundan əlavə, Bolqarıstan, Rumıniya, Xorvatiya və Yunanıstanda dəstək səviyyəsi ən azı 70 faiz təşkil edib. Polşa və Danimarkada isə bu göstərici 50 faizdən aşağı olub.
Avropa İttifaqının dörd böyük iqtisadiyyatı arasında dəstək səviyyəsi bir-birinə yaxın olub. İtaliya 70 faizlə birinci yerdə qərarlaşıb. Almaniya və İspaniya 69 faizlə onu izləyib. Fransada isə göstərici 65 faiz olmaqla ittifaq üzrə orta səviyyəyə uyğun olub.
Ümumilikdə, Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrində dəstək daha yüksəkdir. Lakin bu bölgə daxilində də fərqlər mövcuddur. Polşa və Çexiya daha aşağı dəstək səviyyəsi ilə seçilir.
Dəstəyin aşağı olduğu bəzi ölkələrdə "bilmirəm” cavabını verənlərin payı daha yüksək olub. Bu göstərici Çexiyada 25 faiz, Latviyada isə 19 faiz təşkil edib.
Bərabərsizlik və sərvət fərqləri
Vyana Universitetinin tədqiqatçısı Erik Kirxler "Euronews Business”ə bildirib ki, cəmiyyətdə bərabərsizlik barədə təsəvvür və sərvət fərqlərinin görünməsi vergiyə münasibətə təsir edir.
Onun sözlərinə görə, sosial müdafiə sisteminin zəif olduğu və sərvət fərqlərinin daha aydın göründüyü ölkələrdə vətəndaşlar daha varlı şəxslərə daha yüksək vergi tətbiq edilməsini dəstəkləməyə meyilli olur.
Kirxler qeyd edib ki, Skandinaviya ölkələrində səmərəlilik və vergidən yayınma ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən sərvət vergisinin bir hissəsi ləğv edilib. Bu ölkələrdə vətəndaşlar mövcud gəlir və kapital gəliri vergilərinin ədalətli şəkildə tətbiq edildiyinə daha çox inanır. Buna görə də sərvət vergisinin yenidən tətbiqinə maraq məhdud qalır.
Dövlətə etimadın təsiri
Paderborn Universitetinin tədqiqatçısı Karen Zuret-Sloane bildirib ki, dövlətə etimad səviyyəsindəki fərqlər bu münasibətlərin formalaşmasına təsir göstərir. Gəlir və sərvət bərabərsizliyi səviyyəsi və insanların bu bərabərsizliyi nə dərəcədə qəbul etməsi də mühüm rol oynayır.
Onun sözlərinə görə, insanlar zənginlərin vergi sistemindən yayınmasına, siyasi və inzibati nəzarətin zəif olmasına və ya korrupsiyanın mövcudluğuna inanarsa, bu narazılıq sərvət vergisinə dəstəyi artırır.
Respondentlərə böyük çoxmillətli şirkətlərin fəaliyyət göstərdikləri hər ölkədə minimum vergi ödəməli olub-olmaması ilə bağlı sual verildikdə, dəstək daha yüksək olub.
Avropa İttifaqı üzrə respondentlərin 80 faizi bu yanaşmanı dəstəkləyib. Onların 44 faizi tam, 36 faizi isə qismən razı olduğunu bildirib. Dəstək səviyyəsi Macarıstanda 67 faiz, Yunanıstanda isə 87 faiz olub.
Avstriya, Bolqarıstan, Fransa, Finlandiya, Portuqaliya, Malta, Xorvatiya, Almaniya və Lüksemburq daxil olmaqla bir çox ölkədə respondentlərin 80 faizdən çoxu çoxmillətli şirkətlərin fəaliyyət göstərdikləri ölkələrdə minimum vergi ödəməsini dəstəkləyib.
Tam razı olduğunu bildirənlərin payı Avstriyada 54 faiz, Xorvatiyada 51 faiz, Almaniyada isə 48 faiz olub.
Macarıstanla yanaşı, Latviya, Sloveniya, Slovakiya və Çexiyada ümumi dəstək səviyyəsi 75 faizdən aşağı olub.
Karen Zuret-Sloane bildirib ki, Avstriya hələ də xarici sərmayə üçün cəlbedici ölkə hesab olunur. Macarıstan isə daha az cəlbedici ölkələr sırasındadır. Bu, Macarıstanın sərmayə cəlb etmək üçün bəzi vergi güzəştlərinə getməyə hazır olduğunu göstərir.
Onun sözlərinə görə, bu siyasət əlavə dəyər vergisi kimi digər vergi mənbələrindən daha çox gəlir əldə ediləcəyi gözləntisinə əsaslanır. Avstriyada isə yerli şirkətlərin beynəlxalq rəqabət qabiliyyəti ilə bağlı narahatlıqlar daha güclüdür.
Xarici sərmayə və vergi siyasəti
Kirxler bildirib ki, Avstriya, Xorvatiya və Bolqarıstan özlərini vergi güzəşti tətbiq edən ölkələr kimi deyil, ədalətli vergi sistemi olan bazar iqtisadiyyatı kimi görür.
Onun sözlərinə görə, minimum vergi daha sabit iqtisadi mühit və mənfəətin digər ölkələrə yönəldilməsinin qarşısının alınması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Kirxler əlavə edib ki, Macarıstan və Latviya iqtisadi inkişaf üçün aşağı şirkət vergisi dərəcələrinə və xarici sərmayəyə daha çox arxalanır. Bu səbəbdən həmin ölkələrdə beynəlxalq vergi qaydalarının sərtləşdirilməsi ilə bağlı narahatlıqlar mövcuddur.
"Amazon”, "Meta”, "Google” və "Apple” ən böyük çoxmillətli şirkətlər sırasındadır. Bu şirkətlər ödədikləri vergi məbləği ilə bağlı müxtəlif ölkələrdə etirazlarla qarşılaşıb.
Vergi ədalətinə dair ictimai təsəvvür Skandinaviya və Qərbi Avropa ölkələrində daha yüksək, Şərqi Avropada isə daha aşağıdır. Mütəxəssislər bu fərqi dövlət xidmətlərinin keyfiyyəti və vergi sisteminin sərvətin yenidən bölüşdürülməsindəki rolu ilə izah edir.
"Euronews”un "Avropada sərvət vergiləri” adlı araşdırmasında bu vergini tətbiq edən ölkələr və əldə edilən gəlirlər təhlil olunur. Avropada yüksək gəlir əldə edən şəxslər üçün tətbiq edilən maksimum gəlir vergisi dərəcələri ölkələr arasında ciddi fərqlənir.
Günay
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
