Bu gün Azərbaycan televiziyasının düşdüyü vəziyyət təsadüf deyil. Bu, illərlə yığılan məsuliyyətsizliyin, vicdansızlığın və yalnız pul düşünən rəhbərliyin nəticəsidir. Əsas günah nə müğənnidədir, nə TikTok “fenomenində”, nə də efirdə özünü biabır edən “qonaqlarda”. Əsas günah telekanal rəhbərlərində, prodüserlərdə və bu çürük sistemi quranlardadır.
Sual açıqdır: siz bu efiri nə günə qoymusunuz?
Bu gün bir çox kanalda baş verənlər açıq-aşkar milli-mənəvi dəyərlərin tapdalanmasıdır. Reklam pulu, aylıq büdcə və şəxsi maaş naminə efir meydanını mənasız qalmaqala, açıq-saçıqlığa, səviyyəsizliyə təslim etmisiniz. Siz ekranı xalqın güzgüsü yox, bazar piştaxtası etmisiniz.
Reytinq naminə hər şey mübahdırmı?
Bir az səs-küy gətirən, bir az qalmaqal yaradan, bir az da bədənini nümayiş etdirən hər kəsə efirin qapılarını açmısınız. Sənət, bilik, zəhmət sizin üçün maraqlı deyil. Maraqlı olan yalnız budur: “Bu adam baxış gətirəcəkmi?” Əgər gətirəcəksə, – buyur, efir sənindir.
Bu yanaşma sadəcə səviyyəsizlik deyil. Bu, mənəvi xəyanətdir.
Çünki televiziya təsadüfi biznes obyekti deyil. O, xalqın şüuruna birbaşa təsir edən ən güclü vasitədir. Siz isə bu gücü pul qarşılığında satırsınız.
Bu gün bəzi aparıcılar – o cümlədən Zaurlar, Elgiz Əkbər, Lalə Azərtaş, Xoşqədəm Hidayətqızı, Tolik kimi simalar bu sistemin əsas vitrinidir. Onlar da çox vaxt peşəkar jurnalist və aparıcı olmaq əvəzinə, şounun bir hissəsinə çevrilirlər. Kim daha qəribədir, kim daha səviyyəsiz danışır, kim daha çox diqqət çəkir – hamısı studiyaya yığılır.
Nəticə? Efir debat yox, sirk meydanına çevrilir.
Amma unutmayaq: aparıcılar bu qədər rahat davrana bilirsə, bunun səbəbi onları himayə edən rəhbərlikdir. Bu davranışlara “dayan” deməyən direktor, prodüser, baş redaktordur.
Siz niyə susursunuz?
Niyə bir dəfə də demirsiniz ki:
“Bu adam efirə yaraşmır.”
“Bu mövzu cəmiyyətə zərərlidir.”
“Bu görüntü utancvericidir.”
Demirsiniz. Çünki bilirsiniz ki, bu adam reklam gətirəcək. Bilirsiniz ki, sponsor məmnun qalacaq. Bilirsiniz ki, maaşınız gecikməyəcək.
Maaş naminə vicdan satılırmı?
Bəli, bu gün bir çox kanalda məhz bu baş verir.
Milli-mənəvi dəyərlər sadəcə şüarda qalır. Bayram günləri və rəsmi tədbirlərdə “ənənələrimizdən”, “ailə dəyərlərindən”, “mədəniyyətimizdən” danışılır. Amma adi günlərdə həmin dəyərlər studiyada ayaqlar altına atılır.
Uşaqlar açıq-saçıqlıq görür.
Gənclər səviyyəsizlik öyrənir.
Ailələr efirdən utanır.
Siz isə buna “şou-biznes” deyib məsuliyyətdən qaçırsınız.
Bu, şou deyil. Bu, mədəni sabotajdır.
Bu gün istedadlı, savadlı, zəhmətkeş gənclər kənarda qalır. Çünki onlar qalmaqal yaratmır. Onlar özünü biabır etmir. Onlar sakit işləyir. Və sizin üçün “maraqsızdırlar”.
Siz istedadı yox, biabırçılığı seçmisiniz.
Çünki biabırçılıq daha tez satılır.
Bu isə televiziya rəhbərinin ən böyük mənəvi iflasıdır.
Əgər bir direktor efirini qorumağı bacarmırsa, əgər bir prodüser səviyyəni saxlaya bilmirsə, əgər bir media rəhbəri cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hiss etmirsə – onun o kresloda oturmağa haqqı yoxdur.
Televiziya idarə etmək bazar dükanı işlətmək deyil.
Burada hər səhv milyonlarla insanın düşüncəsinə təsir edir.
Bu gün Azərbaycan TV məkanı tədricən öz nüfuzunu itirirsə, bunun əsas səbəbi məhz rəhbərliyin acgözlüyüdür. Daha çox reklam, daha çox sponsor, daha çox gəlir – və daha az vicdan.
Amma unutmayın: xalq hər şeyi görür.
Bu gün baxır, sabah isə qiymət verir.
Və bir gün tarix soruşacaq:
“Siz bu ekranı nə günə qoydunuz?”
O gün “reytinq vardı”, “reklam lazım idi”, “bazar belə idi” kimi bəhanələr sizi xilas etməyəcək.
Çünki televiziya yalnız biznes deyil.
O, millətin ruhudur.
Və bu ruhu pula satanlar heç vaxt hörmət qazanmayacaq.
Əli Səfərli,
NOCOMMENT.az
