Bakı şəhərində mikromobillik vasitələrindən istifadə sürətlə artır. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin məlumatına görə, 2026-cı ilin fevral ayında paytaxt üzrə mikromobillik vasitələri 219 mindən çox dəfə sifariş olunub ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,6 dəfə artım deməkdir. Artım xüsusilə velosiped istifadəsində daha qabarıq müşahidə olunur. Bu kateqoriya üzrə sifarişlər 8,8 dəfə yüksələrək 64 minin üzərinə çıxıb. Alternativ nəqliyyat vasitələrindən istifadə edənlərin sayı da əhəmiyyətli dərəcədə artaraq 110 min nəfəri keçib. Fevral ayında velosiped və skuterlərlə ümumilikdə 434 min kilometrdən çox məsafə qət edilib. Bu rəqəmlər yalnız kirayə xidmətlərini əhatə edir və şəxsi vasitələr də nəzərə alınarsa real istifadə miqyasının daha geniş olduğu aydın görünür.
Son illərdə mikromobillik şəhər nəqliyyatının transformasiyasında qlobal miqyasda önəmli elementə çevrilib. Dünyanın bir çox böyük şəhərlərində velosiped və elektrik skuterləri qısa məsafəli səfərlərin əsas alternativlərindən biri kimi formalaşır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin və şəhər mobilliyi üzrə müxtəlif araşdırma institutlarının hesabatları göstərir ki, qısa məsafəli avtomobil səfərlərinin təxminən yarısı mikromobillik vasitələri ilə əvəz edilə bilər. Bu dəyişiklik təkcə nəqliyyat rahatlığı ilə məhdudlaşmır. Şəhər iqtisadiyyatında məhsuldarlığın artması, yanacaq sərfiyyatının azalması və ekoloji göstəricilərin yaxşılaşması kimi təsirlər də bu proseslə paralel formalaşır.
Bakı üzrə açıqlanan statistika paytaxtda urban mobillik modelinin mərhələli şəkildə dəyişdiyini göstərir. Xüsusilə velosiped sifarişlərinin kəskin artımı bir neçə mühüm faktorla izah olunur. Bir tərəfdən mikromobillik zolaqlarının genişləndirilməsi və parklanma məntəqələrinin yaradılması kimi infrastruktur layihələri istifadə imkanlarını artırır. Digər tərəfdən şəhər daxilində qısa məsafəli səfərlərin alternativ nəqliyyat vasitələri ilə həyata keçirilməsi vaxt baxımından daha səmərəli olur. Böyük şəhərlərdə tıxacların artması və avtomobil istifadə xərclərinin yüksəlməsi fonunda mikromobillik vasitələri praktiki seçim kimi daha çox qəbul edilir.
Müasir şəhər planlaşdırılmasında mikromobillik təkcə nəqliyyat modeli deyil, həm də urban həyat keyfiyyətinin göstəricisi hesab olunur. Avropa şəhərlərində velosiped və skuter infrastrukturu genişləndikcə avtomobil istifadəsinin müəyyən seqmentlərdə azaldığı müşahidə olunur. Məsələn, Niderland və Danimarka kimi ölkələrdə gündəlik şəhər səfərlərinin əhəmiyyətli hissəsi velosipedlə həyata keçirilir. Paris və Berlin kimi iri metropollarda isə son illərdə minlərlə kilometr velosiped zolaqları yaradılıb. Bu tendensiya göstərir ki, mikromobillik yalnız nəqliyyat alternativi deyil, həm də şəhərlərin davamlı inkişaf strategiyasının mühüm komponentinə çevrilir.
Bakı şəhərində mikromobillik şəbəkəsinin 60 kilometrdən artıq olması və bu göstəricinin 100 kilometrə çatdırılmasının planlaşdırılması urban mobillik strategiyasının genişləndirildiyini göstərir. Skuter və velosiped üçün yüzlərlə parklanma məntəqəsinin yaradılması da bu prosesin sistemli şəkildə inkişaf etdiyini təsdiqləyir. İnfrastrukturun genişlənməsi ilə istifadə səviyyəsi arasında birbaşa əlaqə olduğu beynəlxalq təcrübədə də təsdiq olunur. Şəhər mobilliyi üzrə aparılan araşdırmalar göstərir ki, təhlükəsiz və fasiləsiz velosiped şəbəkəsi qurulduqda mikromobillikdən istifadə bir neçə il ərzində çoxqatlı artım göstərə bilir.
