Azpolitika.az saytından verilən məlumata əsasən, ain.az məlumatı açıqlayır.
Qazaxıstanda keçirilən referendumda seçicilərin böyük əksəriyyəti yeni Konstitusiya layihəsini dəstəkləyib.
"AzPolitika" xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Qazaxıstan Mərkəzi Referendum Komissiyası martın 16-da paytaxt Astana şəhərində keçirdiyi brifinqdə məlumat verib.
Rəsmi nəticələrə əsasən, seçicilərin 87,15 faizi yeni Konstitusiya layihəsinin lehinə səs verib. Sənədin əleyhinə isə 9,8 faiz və ya 898 min 99 seçici çıxış edib.
Məlumata görə, referendumda seçici fəallığı 73,1 faiz təşkil edib. Qazaxıstan qanunvericiliyinə əsasən, referendumun baş tutmuş hesab edilməsi üçün səsvermə hüququ olan vətəndaşların azı yarısının iştirak etməsi tələb olunur.
Qazaxıstanın yeni Konstitusiya layihəsi bu il fevralın 12-də mediada dərc olunmuşdu. Referendumda seçicilərdən bu sənədi qəbul edib-etmədikləri soruşulub.
Layihə ölkə prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin təşəbbüsü və iştirakı ilə hazırlanıb. Sənəddə bir sıra mühüm dəyişikliklər nəzərdə tutulur.
Belə ki, yeni layihəyə əsasən, ölkədə iki palatalı parlament sistemindən birpalatalı parlamentə keçid təklif olunur. Eyni zamanda deputatların partiya siyahıları üzrə seçilməsi nəzərdə tutulur və müstəqil namizədlərin seçkilərdə iştirak imkanının ləğvi planlaşdırılır.
Layihədə həmçinin qanunvericilik təşəbbüsü hüququna malik Xalq Şurası adlı məsləhətçi orqanın yaradılması da nəzərdə tutulur. Bununla belə, bu qurumun formalaşdırılma mexanizmləri sənəddə tam göstərilməyib. Tokayev daha əvvəl bildirib ki, şurada prezident tərəfindən təyin edilən 126 nəfər təmsil olunacaq.
Yeni Konstitusiya layihəsinə əsasən, ölkədə vitse-prezident institutu da yaradılacaq. Bundan əlavə, dövlət başçısına parlamentin razılığı olmadan hakimiyyət orqanlarında əsas vəzifələrə təyinatlar etmək səlahiyyəti veriləcək.
Bəzi tənqidçilər bu dəyişiklikləri prezident hakimiyyətinin gücləndirilməsi, qanunverici hakimiyyətin zəiflədilməsi və vətəndaş azadlıqlarının məhdudlaşdırılması kimi qiymətləndirirlər. Lakin prezident administrasiyası bu iddiaları rədd edir və bildirir ki, islahatlar dövlət idarəetməsində çəkindirmə və tarazlıq mexanizmlərini gücləndirməyə yönəlib.
Hələ rəsmi nəticələr açıqlanmamışdan əvvəl Tokayev martın 15 tarixinin yeni Konstitusiya Günü kimi qeyd olunacağını elan edib. Qeyd edək ki, Qazaxıstanda indiyədək Konstitusiya Günü avqustun 30-da qeyd olunurdu. 1995-ci ilin həmin günündə qəbul edilən Konstitusiya təxminən 30 il qüvvədə qalıb.
Ölkənin əsas qanununa son ciddi dəyişikliklər 2022-ci ildə edilmişdi. Həmin vaxt Tokayev Konstitusiyanın daha dəyişdirilməyəcəyini bildirsə də, 2025-ci ilin payızında “həyat yerində saymır” deyərək yeni konstitusiya islahatlarının zəruri olduğunu vurğulamışdı.
Rasim Əliyev
"AzPolitika.info"
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
