GlobalInfo saytından alınan məlumata görə, ain.az bildirir.
İndiki qeyri-müəyyən dövrdə, dünyanın qlobal böhranla üz-üzə olduğu bir mərhələdə, ailə büdcəsi yığımına malik olan insanlar yastıq altında saxladıqları ehtiyat vəsaitlərini necə qoruyacaqları barədə ciddi düşünürlər. Təəssüf ki, Azərbaycanda bank sistemi hələ kifayət qədər dayanıqlı deyil, eyni zamanda, fond və qiymətli kağızlar bazarı da tam inkişaf etməyib. Əgər bu alətlər normal şəkildə fəaliyyət göstərsəydi, vəsaitlərinə qənaət edən ailələr həmin pullardan kapital kimi sərbəst gəlir əldə edə bilərdilər. Lakin hazırda belə imkanlar olmadığından ailələr əllərindəki ehtiyatları yastıq altında saxlayırlar.
Azərbaycan vətəndaşlarının yastıq altındakı vəsaitlərini dəyər itirmədən saxlamaq üçün bir neçə variant mövcuddur və hər birinin öz üstünlükləri və riskləri var. Əsas məqsəd inflyasiya, milli valyutanın dəyər itirməsi və qlobal bazar dalğalanmalarına qarşı sərmayəni qorumaqdır.
Dünyanın sabit valyutaları uzun müddət ərzində dəyərini qoruyur. Ən çox tövsiyə olunanlar ABŞ dolları (USD) və Avrodur (EUR). Bu valyutalar qlobal bazarlarda geniş istifadə olunur və milli valyutanın devalvasiyası ilə inflyasiyadan qoruyucu rol oynayır. Xarici valyutada saxlanılan pulla idxal məhsullarının bahalaşması zamanı da dəyər itkisi az olur. Bununla yanaşı, hökumət Azərbaycan manatını dollara əsasən sabitləşdirir. Bu səbəbdən Azərbaycan vətəndaşı üçün dollar avroya nisbətən daha səmərəli dəfnə vasitəsi sayılır.
Azərbaycan manatı da qısa müddətli qoruma üçün səmərəli sayıla bilər. Məsələn, vəsaitin bir hissəsini 1-2 il ərzində istifadə etməyi planlayırsınızsa, manatda saxlamaq daha sərfəlidir, çünki bu dövrdə manatın devalvasiyaya məruz qalma ehtimalı çox aşağıdır. Bu səbəbdən valyuta dəyişmələri zamanı itkiləri önləmək üçün həmin hissəni manatda saxlamaq daha uğurlu seçimdir.
Qızıl və digər qiymətli metallar uzunmüddətli qoruma üçün etibarlı vasitədir. Fiziki qızıl, gümüş və qızıl sikkələr inflyasiya və valyuta dalğalanmalarına qarşı təbii qoruyucu rol oynayır. Qızılın qiyməti uzun müddət sabit qalır və qlobal böhran dövrlərində də sərmayənin dəyərini qoruyur. Lakin sərmayə məqsədilə qızılı zinət əşyaları şəklində almaq məsləhət görülmür. Çünki onların əyarı və keyfiyyəti dəyişkən ola bilər. Bunun əvəzinə yüksək əyarlı qızıl sikkələr və ya standart külçələrə üstünlük verilməlidir.
Daşınmaz əmlak həm dəyər qoruyucu, həm də gəlir gətirən sərmayə variantıdır. Torpaq, mənzil və kommersiya obyektləri uzunmüddətli perspektivdə qiymətini saxlayır və hətta artırmaq potensialına malikdir. İcarə gəliri əlavə qazanc gətirir və daşınmaz əmlak inflyasiyaya qarşı təbii qoruyucu rol oynayır. Yalnız ümumi iqtisadi böhranlar zamanı daşınmaz əmlak müvəqqəti olaraq dəyər itirə bilər.
Ən effektiv üsul isə sərmayəni şaxələndirməkdir. Pulunu yalnız bir valyutada, metalda və ya əmlakta saxlamaq risklidir. Valyuta, qiymətli metallar və daşınmaz əmlakı qarışdırmaq sərmayənin ümumi təhlükəsizliyini artırır və müxtəlif bazar şoklarına qarşı dayanıqlılıq təmin edir.
Ümumiyyətlə, yastıq altındakı pulunu qorumaq istəyənlər üçün ən optimal yanaşma stabil valyutalarla yanaşı qızıl və daşınmaz əmlaka da müəyyən pay ayırmaqdır. Bu yanaşma həm inflyasiya riskini azaldır, həm də qəfil bazar dəyişikliklərinə qarşı qoruma təmin edir.
A.Nəsirli
Globalinfo.az
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.
