İyunun 7-də Ermənistanda parlament seçkiləri keçiriləcək. “Gallup International Association”ın reytinqinə görə, ölkənin hazırkı baş naziri Nikol Paşinyan (“Mülki Müqavilə” partiyası) lider mövqedədir. Onun ardınca “Güclü Ermənistan”dan blokunun namizədi, “Tashir” Şirkətlər Qrupunun rəhbəri, Rusiya, Ermənistan və Yunan Kipri vətəndaşı Samvel Karapetyan, “Çiçəklənən Ermənistan” partiyasından biznesmen və ictimai-siyasi xadim Qaqik Tsarukyan və “Hayastan” (“Ermənistan”) blokunun namizədi, ölkənin sabiq prezidenti Robert Koçəryanın gəlir.
Beynəlxalq Respublika İnstitutunun (IRI) sorğusu göstərib ki, respondentlərin əksəriyyəti də Paşinyanın partiyasına səs verəcək. Onun ardınca Karapetyan, Köçaryan və Tsarukyanın siyasi qüvvələri gəlir.
VAXT.AZ xəbər verir ki, jurnalist və siyasi şərhçi Aza Babayanın Rusiyanın “Exo” saytına verdiyi məlumata görə, seçkilərin nəticələrinə ilk növbədə hakimiyyətin “Güclü Ermənistan”ın namizədini seçkilərə buraxmamaq qərarı təsir edə bilər. Hakimiyyətin devrilməsinə çağırış edən Samvel Karapetyan ev dustaqlığındadır. Bundan əlavə, Ermənistan parlamenti yaxın vaxtlarda partiya adlarında şəxsi adların istifadəsini qadağan edən qanun qəbul edib. Bu dəyişikliklər ən çox Karapetyanın blokuna təsir edib. Çünki blokun tam adı qərardan öncə “Samvel Karapetyan ilə güclü Ermənistan” olub.
Babayanın sözlərinə görə, “Güclü Ermənistan”ın Rusiya yönümlüdür, amma onlar bunu inkar edirlər. Karapetyanın bloku özünü “ermənipərəst” qüvvə kimi təqdim edir, İsrail, Qərb və Avropa mütəxəssisləri ilə işlədiklərini bildirirlər.
Müxalifət və Paşinyan
Karapetyan keçən yay Ermənistan Apostol Kilsəsinə dəstək bəyanatlarından sonra həbs olunub. Təhlükəsizlik qüvvələri keşişlərin saxlanılması və həbsi ilə bağlı bir sıra əməliyyatlar zamanı Karapetyan iğtişaşa çağırış etmişdi. Bu ilin fevralında bütün ermənilərin katolikosu II Qareginə qarşı cinayət işi açılıb və bu, onun Tiflisə, Gürcüstanın katolikos-patriarxı II İliyanın dəfninə getməsinə mane olub.
Ermənistan siyasi şərhçisi Boris Navasardyan bildirib ki, kilsənin Paşinyana qarşı narazılığı 2020-ci il Qarabağ müharibəsindən sonra artıb və hakimiyyət onu ictimaiyyəti səfərbər edə biləcək rəqib kimi görməyə başlayıb. Navasardyana görə, Karapetyan hərəkatı katolikos II Qareginin dəstəyini alıb və hakimiyyət bu ittifaqı təhlükə kimi qiymətləndirib.
Aza Babayanın sözlərinə görə, Qaqik Tsarukyanın rəhbərlik etdiyi “Çiçəklənən Ermənistan” parlamentdə yer qazanmaq üçün partiya siyahıları ilə seçkilərə qatılacaq. Bu partiya da Rusiya yönümlü sayılır. İrəvanın Avrasiya İqtisadi İttifaqından çıxmasına qarşı olan Tsarukyan çıxışlarının birində “Ermənistana Rusiya ilə möhkəm, dürüst və effektiv strateji münasibətlər lazımdır”, – deyib.
Üçüncü mühüm müxalif qüvvə “Hayastan” blokudur. Babayanın sözlərinə görə, onun rəhbəri Robert Köçaryan da ənənəvi olaraq Rusiya yönümlü siyasətçi sayılır. Köçəryan mütəmadi olaraq Vladimir Putinlə dostluğundan danışır və Kreml rəhbərini dünyanın ən böyük dövlətlərindən birinin lideri adlandırır.
Babayanın sözlərinə görə, hazırkı hakim “Mülki Müqavilə” partiyası artıq fəal seçki kampaniyası aparır. Paşinyan və onun tərəfdarları hər həftə sonu regionlara gedir və insanlarla görüşür.
“Paşinyan həmişəki kimi özünü xalqdan biri kimi göstərməyə çalışır – sadə həyat tərzi keçirən, xalqdan fərqlənməyən bir insan obrazı yaradır. O, sadə yemək yeyir, nağara çalır, rəqs edir, oxuyur”.
“Mülki Müqavilə” Qarabağ müharibəsi mövzusundan əsas tezislərdən biri kimi istifadə edir. Paşinyan və tərəfdarları onların hakimiyyəti dövründə ölkədə sülh olacağını, müxalifət gəlsə isə müharibənin başlaya biləcəyini deyirlər. Məsələn, martın sonunda parlament spikeri Alen Simonyan bunu açıq şəkildə ifadə edib: “Müharibə partiyası var, sülh partiyası var. 7 iyun seçkiləri sülh və mümkün müharibə haqqında olacaq”.
Moskva saxta seçicilər göndərmək istəyir?
Martın əvvəlində Ermənistan Xarici Kəşfiyyat Xidməti bəyanat yayıb ki, müxtəlif ölkələrdə müəyyən subyektlər Ermənistan vətəndaşlarına siyasi təsir göstərməyə çalışır.
Bəyanatda bu təsirin seçkilərdə müəyyən siyasi qüvvələri dəstəkləməyə yönəldiyi iddia olunub. Hansı ölkələrin nəzərdə tutulduğu açıq göstərilməyib, lakin Paşinyan Rusiya adını çəkib.
İctimai fəal və “Müstəqil müşahidəçi” alyansının üzvü Daniel İoannisyan bildirib ki, Moskvanın seçkilərə müdaxilə cəhdləri barədə məlumatlar var. Onun sözlərinə görə, Ermənistana gətirilməsi planlaşdırılır təxminən 80 min seçiciyə 100 min rubl seçki rüşvəti təklif oluna bilər.
O həmçinin bildirib ki, təzyiqlər Rusiya və Gürcüstanda yaşayan ermənilərə də edilir, lakin bu iddialar üçün sübut təqdim olunmayıb.
Seçkilər ərəfəsində Paşinyan Moskvaya səfər edib və Vladimir Putinlə görüşüb. Görüşdə tərəflər bir-birini tənqid etsə də, münasibətlər konstruktiv tonla davam edib. Putin bildirib ki, Ermənistandakı seçki prosesləri Rusiya ilə münasibətlərə zərər verməməlidir.
Paşinyan isə Ermənistanın əsas prioritetinin demokratiya olduğunu vurğulayıb.
Kreml təbliğatı və Paşinyana qarşı kampaniyalar
Ötən ilin oktyabrında Kremlə bağlı “Matryoshka” adlı dezinformasiya şəbəkəsi Paşinyana qarşı diskreditasiya kampaniyasına başlayıb. Videolarda onu Nasist Almaniyası ilə müqayisə edən saxta materiallar yayılıb.
Erməni “Factor TV” isə ABŞ-da yerləşdiyi iddia edilən “Wyoming Star” qəzetinin əslində Moskvada çap olunduğunu aşkar edib.
Bundan əlavə, rusiyalı teleaparıcı Vladimir Solovyov Ermənistanın Qərbə yaxınlaşmasını tənqid edib və bu, İrəvanda diplomatik etiraza səbəb olub.
Avropa İttifaqı Ermənistanın seçki prosesini dəstəkləmək üçün maliyyə və texniki yardım göstərir. Rusiya isə bu addımları tənqid edir.
Müxalifət və bəzi politoloqlar seçkilərdə müxtəlif təsirlərin olduğunu deyir, lakin yekun nəticələrin necə olacağı hələlik açıq qalır.
