"Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində müşahidə olunan struktur transformasiyalar, güc balansının yenidən formalaşması və qeyri-müəyyənliyin sistemli xarakter alması dövlətlərin xarici siyasət strategiyalarına keyfiyyətcə yeni yanaşma tələb edir. Bu kontekstdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin həyata keçirdiyi çoxşaxəli və praqmatik diplomatik kurs ölkəni klassik regional aktor statusundan çıxararaq Avrasiya məkanında funksional güc mərkəzinə çevirir. Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində baş tutan yüksək səviyyəli görüşlər bu transformasiyanın təkcə taktiki deyil, dərin strateji məntiqə əsaslandığını nümayiş etdirir. Bu tezisin əsas ideyası ondan ibarətdir ki, Azərbaycan artıq yalnız iştirakçı deyil, geosiyasi proseslərin strukturunu formalaşdıran, enerji və nəqliyyat arxitekturasını yönləndirən aktiv strateji dizaynerə çevrilib".
Bu fikirləri Redaktor.az-a Prezident İlham Əliyevin Antalya Diplomatiya Formunda iştirakını şərh edən deputat Rövşən Muradov bildirdi.
O vurğuladı ki, Antalyada Moldova, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti, Suriya, Pakistan və Türkiyə rəhbərləri ilə keçirilən görüşlər Azərbaycanın çoxvektorlu diplomatiyasının inteqrativ model üzərində qurulduğunu göstərir:
"Moldova ilə dialoq enerji diplomatiyasının sadə resurs ixracından çıxaraq geosiyasi təsir alətinə çevrildiyini təsdiqləyir; bu, Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində “təchizatçı” deyil, “sabitləşdirici faktor” kimi çıxış etməsi deməkdir. Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti ilə əməkdaşlıq türk dünyasında siyasi və institusional konsolidasiyanın dərinləşdirilməsi baxımından Azərbaycanın ideoloji və strateji mərkəz rolunu gücləndirir. Suriya ilə müzakirələr isə post-münaqişə dövründə rekonstruksiya diplomatiyasının tətbiqi ilə Azərbaycanın regional sabitliyin təminində yeni funksional rol qazandığını göstərir. Pakistan və Türkiyə ilə keçirilən görüşlər Azərbaycanın geosiyasi koordinasiya qabiliyyətinin daha yüksək səviyyəyə keçdiyini ortaya qoyur. Bu münasibətlər çərçivəsində formalaşan əməkdaşlıq modeli artıq klassik ikitərəfli əlaqələr formatını aşaraq çoxsəviyyəli strateji sinerji yaradır. Azərbaycan bu sistemdə yalnız tərəfdaş deyil, müxtəlif güc mərkəzləri arasında əlaqələndirici və balanslaşdırıcı funksiyanı yerinə yetirən “şəbəkəvi güc” aktoru kimi çıxış edir. Bu yanaşma dövlətçilik prinsiplərinin müasir interpretasiyası olmaqla, milli maraqların qorunması ilə qlobal inteqrasiyanın rasional sintezini təmin edir".
Müsabimizin sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyevin forumda iştirakı ölkənin qlobal siyasi dialoqda artan rolunun və qərarvermə mexanizmlərinə təsir imkanlarının göstəricisidir.
"Forumda 150-dən çox ölkənin yüksək səviyyəli nümayəndələrinin iştirakı və geniş müzakirə gündəliyi beynəlxalq sistemin yeni mərhələyə keçdiyini təsdiqləyir. Bu şəraitdə Azərbaycan özünü yalnız milli maraqlarını qoruyan dövlət kimi deyil, həm də qlobal idarəetmə arxitekturasının formalaşdırılmasına töhfə verən məsuliyyətli və etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət milli suverenliyin qorunması ilə beynəlxalq əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi arasında optimal balans yaradır. Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində baş verən proseslər bir daha təsdiq edir ki, Azərbaycan artıq regional siyasətin obyekti deyil, onun subyekti və istiqamətləndirici qüvvəsidir. İlham Əliyevin uzaqgörən və prinsipial siyasəti nəticəsində ölkə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-logistika sistemləri və diplomatik koordinasiya sahələrində strateji üstünlük qazanmışdır. Azərbaycanın formalaşdırdığı bu model yalnız milli inkişafın deyil, bütövlükdə regionun sabitliyinin və qlobal əməkdaşlığın yeni paradiqmasının əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Bu isə dövlətçilik ənənələrinə söykənən, lakin gələcəyə yönəlmiş innovativ idarəetmə fəlsəfəsinin praktik təntənəsidir", - deyə R.Muradov yekunlaşdırdı.
NURİYYƏ
