Azertag saytına istinadən ain.az xəbər verir.
Bakı, 24 aprel, AZƏRTAC
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) cümə axşamı günü açıqladığı illik hesabata görə, maliyyələşdirmənin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına baxmayaraq, təşkilat 2025-ci ildə yüz milyonlarla insanın milli səhiyyə sahəsində əhəmiyyətli nailiyyətlərini dəstəkləyə bilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, ÜST-nin Baş direktoru Tedros Adhanom Gebreyesus bildirib: “2025-ci il üçün yekun hesabat göstərir ki, ÜST və tərəfdaşlarının dəstəyi ilə ölkələr yüz milyonlarla insana fayda veriblər. Eyni zamanda, bu nailiyyətlərlə kifayətlənmək olmaz”.
Gələn ay keçiriləcək Ümumdünya Səhiyyə Assambleyası ərəfəsində açıqlanan hesabatda üç istiqamətdə irəliləyişlər qeyd olunur: vacib səhiyyə xidmətlərinə çıxışın genişləndirilməsi; səhiyyədə fövqəladə hallardan qorunmanın gücləndirilməsi; ümumi rifahın yaxşılaşdırılması.
Lakin bu hədəflərin təxminən yarısı yerinə yetirilməyib, maliyyə təzyiqləri və daxili yenidənqurma xidmətlərə mənfi təsir göstərib və dünya 2030-cu ilə qədər səhiyyə ilə bağlı Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə (SDG) çatmaqda çətinlik çəkir.
ÜST 2025-ci ilin sonuna qədər 2018-ci illə müqayisədə hər üç istiqamət üzrə bir milyard daha çox insanın faydalanmasını hədəfləyən “Üç milyard” hədəflərinə çata bilməsə də, əhəmiyyətli irəliləyişlər müşahidə olunub. Belə ki, 2025-ci ildə təxminən daha 567 milyon insan əsas səhiyyə xidmətləri ilə əhatə olunub ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 136 milyon nəfər çoxdur. Təxminən 698 milyon insan səhiyyə üzrə fövqəladə hallardan daha yaxşı qorunub ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 61 milyon artımdır. Nəhayət, 1,75 milyard əlavə insan daha sağlam həyat sürüb ki, bu da 2024-cü ildən bəri 300 milyon artım deməkdir.
Ümumi səhiyyə əhatə dairəsinə doğru irəliləyiş HİV və vərəm də daxil olmaqla yoluxucu xəstəliklər üçün xidmətlərin genişləndirilməsi, sanitariya şəraitinin yaxşılaşdırılması və artan səhiyyə işçi qüvvəsi ilə təmin edilib. Lakin diabetin idarə olunması, qızılca nəzarəti və maliyyə müdafiəsində boşluqlar qalmaqdadır.
Fövqəladə hallara hazırlıq sahəsindəki nailiyyətlər qismən yeni qəbul edilmiş Pandemiya Sazişi və yenidən işlənmiş Beynəlxalq Səhiyyə Qaydaları ilə dəstəklənib.
ÜST 2025-ci ildə 88 ölkədə 66 təcili vəziyyətə cavab verib. Xəstəliklərin aşkarlanması, təcili yardım tədbirləri və poliomielit xəstəliyinin aradan qaldırılması da daxil olmaqla digər sahələr daha çətin olaraq qalır və bu, ölkələrin imkanları, maliyyələşdirilməsi və əməliyyatlardakı məhdudiyyətləri əks etdirir.
Bununla yanaşı, ÜST təcili ruhi sağlamlıq və psixoloji-sosial dəstək sistemlərini də gücləndirib, ölkələrin əhatə dairəsini 28 faizdən 48 faizə çatdırıb. Sadələşdirilmiş tək dozalı cədvəllər vasitəsilə HPV peyvəndinin əhatə dairəsi 2019-cu ildəki 17 faizdən 2024-cü ildə 31 faizə yüksəlib. Yeni qlobal hava çirkliliyi yol xəritəsi 2040-cı ilə qədər əlaqəli ölümlərin 50 faiz azaldılmasını hədəfləyir.
Lakin kadr potensialının azalması, məhdud texniki dəstək və proqramların daha yavaş icrası nəticələrə mənfi təsir göstərib. ÜST-nin büdcəsinin böyük bir hissəsi müəyyən tematik sahələrə ayrılmaqda davam edir və bu, strateji çevikliyi məhdudlaşdırır.
Nəticələr ÜST-nin rəhbəri tərəfindən 18-23 may 2026-cı il tarixlərində Cenevrədə keçiriləcək 79-cu Ümumdünya Səhiyyə Assambleyasında təqdim olunacaq.
Tedros Adhanom Gebreyesus bildirib: “Bu nailiyyətlərin qorunması və genişləndirilməsi davamlı dəstək və investisiya tələb edəcək ki, birlikdə ÜST-nin konsepsiyasında müəyyən edilmiş vizyonu - hamı üçün tək bir hüquq olan, ən yüksək səviyyədə əldə edilə bilən sağlamlıq standartını irəlilətməyə davam edə bilək”.
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
