Yaxın Şərqdəki müharibə qlobal enerji qiymətlərini bu il 24 faiz artıracaq.
Musavat.com Dünya Bankına istinadla xəbər verir ki, enerji qiymətləri 2022-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatacaq.
Bildirilir ki, əmtəə qiymətlərində ümumi artım 16 faiz təşkil edəcək ki, bu da inflyasiyanın sürətlənməsinə və dünya miqyasında iqtisadi artımın yavaşlamasına səbəb olacaq.
Hörmüz boğazında enerji infrastrukturuna edilən hücumlar və gəmiçilikdə məhdudiyyətlər tarixdəki ən böyük neft böhranına səbəb olub, xam neft tədarükünü gündə təxminən 10 milyon barel azaldıb. Hətta pik səviyyəsindən sonra belə, aprelin ortalarında Brent markalı xam neftin qiyməti ilin əvvəlindəki səviyyədən 50 faizdən çox yüksək idi.
DB ekspertləri 2026-cı ildə bu markalı neftin orta qiymətinin 2025-ci ildəki 69 dollarla müqayisədə 86 dollar olacağını gözləyirlər. Bu proqnoz may ayının əvvəlində Hörmüz boğazında vəziyyətin yaxşılaşacağını və 2026-cı ilin sonuna qədər tədarükün müharibədən əvvəlki səviyyələrə tədricən bərpa olunacağı şərtləri ilə özünü doğrulda bilər.
Alüminium, mis və qalay da daxil olmaqla əsas metalların qiymətlərinin tarixi yüksək səviyyələrə çatacağı gözlənilir ki, bu da qismən məlumat mərkəzləri və elektrikli nəqliyyat vasitələri istehsalçılarından artan tələbatla bağlıdır.
Geosiyasi qeyri-müəyyənlik fonunda təhlükəsiz aktivlərə tələbatın artması səbəbindən qiymətli metalların qiymətləri 2026-cı ildə orta hesabla 42 faiz artacaq.
Dünya Bankının baş iqtisadçısı İndermit Gill qeyd edib ki, müharibə qlobal iqtisadiyyata dalğalarla zərbə vurur: əvvəlcə enerji qiymətləri yüksəlir, sonra ərzaq qiymətləri, ardınca inflyasiya sürətlənir ki, bu da mərkəzi bankları faiz dərəcələrini artırmağa məcbur edir və borclanmanı daha baha edir: "Gəlirlərinin ən böyük hissəsini ərzaq və yanacağa xərcləyən əhalinin ən yoxsul təbəqələri, eləcə də artıq yüksək borc yükü ilə mübarizə aparan inkişaf etməkdə olan ölkələr ən çox əziyyət çəkəcəklər".
Dünya Bankının yeni baza proqnozu inkişaf etməkdə olan ölkələrdə orta inflyasiyanın 2026-cı ildə 5,1 faiz olacağını nəzərdə tutur ki, bu da yanvar ayı proqnozundan tam 1 faiz bəndi yüksəkdir. 2025-ci ildə bu göstərici 4,7 faiz təşkil edib. Bu qrup ölkələr üçün artım proqnozu 0,4 faiz bəndi azaldılaraq 3,6 faizə endirilib.
Yaxın Şərq münaqişəsi kəskinləşərsə və ya onun tədarükə təsirinin həlli gözləniləndən daha uzun çəkərsə, əmtəə qiymətləri daha da arta bilər. Neft və qaz infrastrukturuna növbəti hücumlar baş verərsə və enerji ixracı daha yavaş bərpa olunarsa, Brent markalı xam neftin orta qiyməti 2026-cı ildə barel üçün 115 dollara çata bilər.
Ən pis ssenaridə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə inflyasiya bu il 5,8 faizə çata bilər ki, bu da 2022-ci ildən bəri ən yüksək göstəricidir.
Musavat.com
