“Qlobal və regional geosiyasi mübarizələr dünya nizamanı sarsıtdığından enerji xətləri, ticarət marşrutları, siyasi ittifaqlar yenidən şəkillənməyə başlayır. Xüsusən də Rusiya-Ukrayna müharibəsi və Körfəz regionunda artan gərginliklər artıq təkcə regional deyil, qlobal təsir radiusuna malik böhranlar kimi çıxış edir. Bu proseslər beynəlxalq sistemdə “təhlükəsiz alternativlər” axtarışını qaçılmaz edir”.
Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında deputat Müşfiq Məmmədli deyib.
Qlobal zəncir qırılır: Yeni marşrutlar axtarışı
O qeyd edib ki, enerji və logistika artıq bir-birindən ayrılmaz anlayışlara çevrilib: “Müharibə və sanksiyalar nəticəsində ənənəvi marşrutların etibarlılığı ciddi şəkildə sual altına düşüb. Xüsusilə Şərqi Avropa ölkələri bu böhranın birbaşa təsiri altındadır, həm enerji təchizatında, həm də yükdaşıma zəncirində.
Məhz bu səbəbdən alternativ marşrut kimi Cənubi Qafqaz və onun aparıcı dövləti olan Azərbaycan ön plana çıxır. Region artıq sadəcə coğrafi məkan deyil, geosiyasi körpü rolunu oynayan strateji platformadır”.
Bakı – yeni geosiyasi cazibə mərkəzi
Deputat əlavə edib ki, son dövrlərdə Litva, Latviya kimi Baltik ölkələrinin, eləcə də Ukrayna və Çexiya liderlərinin Azərbaycana artan diqqəti təsadüfi deyil: “Bu səfərlər yeni reallığın qəbulunun göstəricisidir.
Eyni zamanda Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində Moldava Prezidenti Maya Sandunun ilə Prezident İlham Əliyev arasında keçirilən görüşlər də bu tendensiyanı gücləndirir. Bu dinamika göstərir ki, Bakı artıq regional oyunçu deyil, qlobal oyun qurucularından biri kimi qəbul olunur.
Orta Dəhliz: Yeni iqtisadi arteriya
Bu geosiyasi yüksəlişin mərkəzində isə “Orta Dəhliz” dayanır. Bu marşrut Avropa ilə Mərkəzi Asiyanı birləşdirir, təhlükəsiz və sanksiyalardan kənar alternativ təqdim edir. vaxt və məsafə baxımından daha effektivdir. Bakı bu dəhlizin əsas qovşağı kimi çıxış edərək Şərq–Qərb, Şimal–Cənub istiqamətlərini bir nöqtədə birləşdirir.
Enerji təhlükəsizliyinin açar ölkəsi
Bu gün Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Alternativ qaz və enerji mənbələri axtaran Avropa üçün Bakı etibarlı tərəfdaşdır. Bu əməkdaşlıq təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi sabitliyin təminatına çevrilir.
Balanslı siyasətin nəticəsi
Cənab prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən çoxvektorlu və balanslı xarici siyasət kursu Azərbaycanın bu mövqeyə yüksəlməsinin əsas səbəbidir. Bakı nə Qərbə, nə də Şərqə qarşı mövqe tutur və əksinə, hər iki istiqaməti birləşdirən platforma yaradır. Bu siyasət qarşıdurma yox, əməkdaşlıq modeli təqdim edir, risk yox, sabitlik vəd edir, alternativ yox, mərkəzi rol formalaşdırır.
Nəticə: Yeni güc mərkəzi formalaşır
Bugünkü reallıqda Bakı artıq sadəcə paytaxt deyil,– geosiyasi qərarların verildiyi, marşrutların müəyyənləşdirildiyi və tərəfdaşlıqların qurulduğu mərkəzdir.
Şərqi Avropa ölkələrinin Azərbaycanla yaxınlaşması seçim deyil, zərurətdir. Çünki yeni dünya nizamında sabitlik və etibarlılıq nadir resursa çevrilib. Bakı isə məhz bu resursu təqdim edən azsaylı mərkəzlərdən biridir.
Bu proses isə nəticə etibarı ilə Azərbaycanın “yumşaq və orta güc” statusunu daha da gücləndirir və onu qlobal siyasətdə söz sahibi olan aktora çevirir”.
Mürtəza
