Fitch, 9 əsas Türkiyə bankını məzənnə dəyişkənliyinə və problemli kredit artımlarına qarşı stress testlərinə məruz qoyub. Hesabata görə, dollar/TL məzənnəsinin 60-a yüksəldiyi mülayim ssenaridə banklar kapital adekvatlığını qoruyur, məzənnənin 75-ə çatdığı ağır ssenaridə isə bir bank minimum əsas kapital həddindən aşağı düşür.
Fitch Ratings, dollar/TL məzənnəsi və problemli kreditlər (NPL) nisbətlərinə əsaslanaraq, 2026-cı ilin sonu üçün 9 böyük Türkiyə bankının kapital adekvatlığının baza ssenarisi gözləntilərini aşan stress testlərinə məruz qaldığını açıqladı. Agentlik, baza ssenarisində 2026-cı ilin sonu üçün dollar/TL məzənnəsinin 49,5 və NPL nisbətinin 3,4% olacağını proqnozlaşdırdı və bu iki amilin bankların ödəmə qabiliyyəti üçün əsas riskləri təmsil etdiyini vurğuladı.
Fitch-ə görə, əksər banklar qanuni minimum kapital nisbətlərindən yuxarıda kifayət qədər bufer saxlayır. Bununla belə, qeyd edildi ki, məzənnə dəyişkənliyi və aktivlərin keyfiyyətinin pisləşməsi halında bu buferlər aşındırıla bilər.
"Valyuta məzənnəsi 60 olarsa rahat, 75 olarsa risk artır"
Ən yüngül stress ssenarisində, dollar/TL məzənnəsi 60-a yüksələrsə və NPL nisbəti 2,5 faiz bəndi artarsa, heç bir bankın qanuni minimum kapital tələblərini pozmayacağı bildirildi. Ən pis ssenaridə, dollar/TL məzənnəsi 75-ə yüksələrsə və problemli kreditlər nisbəti 7,5 faiz bəndi artarsa, bankın minimum əsas kapitalı (CET1) nisbəti tələb olunan 4,5 faizdən 108 bazis bəndi aşağı düşəcək.
Hesabatda vurğulanırdı ki, dövlət banklarının bütün ssenarilərdə özəl banklarla müqayisədə tənzimləyici minimumlardan daha aşağı kapital buferləri var. Bu, zəif ilkin kapital mövqeləri və dəyərsizləşmədən əvvəlki əməliyyat mənfəəti buferləri ilə əlaqələndirilir. Orta bufer nisbəti dövlət bankları üçün ümumi kreditlərin 5,5 faizi və özəl banklar üçün 7,2 faizi olaraq hesablanmışdır.
Fitch hesablamışdır ki, türk lirəsində 10 faiz dəyərdən düşmə doqquz bankın ümumi CET1 nisbətini təxminən 50 bazis bəndi azaldacaq, problemli kreditlər nisbətində isə hər 1 faiz bəndi artım bu nisbəti təxminən 46 bazis bəndi azaldacaq.
