...Beyindəki qlükoza səviyyəsi, sürətli siqnal ötürülməsi üçün zəruri olan sinir lifləri ətrafındakı qoruyucu örtük olan miyelinin əmələ gəlməsinə təsir göstərir.
Bu nəticəyə Nyu-York Şəhər Universitetinin Qabaqcıl Tədqiqatlar Mərkəzinin tədqiqatçıları gəliblər.
SİA-nın məlumatına görə, tədqiqat Nature Neuroscience (NatNeuro) jurnalında dərc edilib.Miyelin, sələf hüceyrələrdən inkişaf edən oliqodendrositlər adlanan ixtisaslaşmış hüceyrələr tərəfindən əmələ gəlir. Bu proses doğuşdan əvvəl başlayır və yetkinlik yaşına qədər davam edir,.. motor fəaliyyətindən nitqə qədər əsas bacarıqların inkişafını dəstəkləyir.
Alimlər beynin müxtəlif sahələrində qlükoza konsentrasiyalarının yalnız enerji mənbəyi deyil, həm də hüceyrə davranışını təyin edən siqnal kimi xidmət etdiyini aşkar ediblər.
Yüksək qlükoza səviyyəsi olan ərazilərdə sələf hüceyrələr aktiv şəkildə bölünür və tədarüklərini artırır.
Şəkər səviyyəsi aşağı düşdükdə, eyni hüceyrələr yetkinləşməyə və miyelin əmələ gətirən oliqodendrositlərə çevrilməyə başlayır.
Hüceyrələrin hüceyrə bölünməsindən məsul olan genləri aktivləşdirmək üçün qlükoza parçalanma məhsullarından istifadə etməsinə kömək edən bir ferment olan ATF-sitrat liaza bu mexanizmdə əsas rol oynayır.
Tədqiqatçılar siçanlarda bu fermenti deaktiv etdikdə, hüceyrə proliferasiyası azalmış və bu da miyelin səviyyəsinin müvəqqəti azalmasına səbəb olmuşdur.
Lakin, yetkin hüceyrələr daha çevik olduqlarını sübut etdilər: onlar miyelin istehsal etmək üçün keton cisimləri kimi alternativ enerji mənbələrindən istifadə edə bildilər.
Bu, eksperimental olaraq təsdiqləndi: ketogenik pəhriz heyvanlarda miyelin çatışmazlığını qismən kompensasiya etdi.
Müəlliflər qeyd edirlər ki, tapıntılar, xüsusən də insanlarda gec hamiləliyə uyğun dövrdə erkən beyin inkişafını anlamaq üçün vacibdir.
Bu, çoxsaylı skleroz da daxil olmaqla, nevroloji xəstəliklərdə miyelinin qorunması və bərpası üçün metodların hazırlanmasına daha da kömək edə bilər.
Nazlı Almuradova
