Bakı, 15 may, AZƏRTAC
Mayın 15-də Türküstanda keçiriləcək Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qeyri-rəsmi Zirvə görüşündən əvvəl TDT-nin Baş katibi Kubanıçbek Ömuralıyev Qazaxıstan mediasına müsahibə verib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Baş katib Türk Dövlətləri Təşkilatının tamhüquqlu beynəlxalq təşkilata çevrilməsi, Orta Dəhlizin inkişafı, rəqəmsal inteqrasiya, təhlükəsizlik əməkdaşlığı və dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda Türk dünyasının gələcəyi mövzularına toxunub. O, həmçinin süni intellekt və rəqəmsal inkişafa yönəlmiş Zirvə görüşündən əsas gözləntiləri açıqlayıb.
Baş katib deyib: “Türk Dövlətləri Təşkilatı əməkdaşlıq ideyasının praktik və işlək bir quruluşa necə çevrilə biləcəyinin bariz nümunəsidir. 2009-cu ildə Naxçıvan Sazişindən başlayaraq, nisbətən qısa bir müddət ərzində konsepsiyadan tamhüquqlu beynəlxalq təşkilata keçdik. Əsas dönüş nöqtəsi Qazaxıstanın şuranın təşkilata çevrilməsi təşəbbüsünü irəli sürdüyü və “Türk Dünyası Vizyonu-2040” strateji sənədini qəbul etməyi təklif etdiyi 2019-cu ildə keçirilən Bakı Zirvə görüşü oldu. Bu təşəbbüslər daha sonra 2021-ci ildə İstanbul Zirvə görüşündə rəsmiləşdirilərək institusional çərçivəni gücləndirdi və daha sistemli və uzunmüddətli əməkdaşlığa yol açdı”.
Onun sözlərinə görə, TDT-nin fəaliyyəti iqtisadiyyat, ticarət, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, turizm, təhsil, elm, mədəniyyət, rəqəmsal iqtisadiyyat, yaşıl enerji və hətta kosmos da daxil olmaqla təxminən 60 sahəni əhatə edir. Eyni zamanda, regionun özü təxminən 175 milyon əhalisi və 2,4 trilyon dollardan çox ümumi ÜDM-i ilə əhəmiyyətli potensiala malikdir. Həmçinin üzv və müşahidəçi dövlətlər arasında daha güclü iqtisadi əlaqələr formalaşır.
Kubanıçbek Ömuralıyev vurğulayıb: “Xüsusilə vacib olan odur ki, biz bəyannamələrdən praktik nəticələrə doğru irəliləyirik. Artıq real layihələri və biznes əməkdaşlığını dəstəkləyən Türk İnvestisiya Fondu, Ticarətin Asanlaşdırılması Komitəsi və TURAN Xüsusi İqtisadi Zonası kimi konkret mexanizmlərimiz var. Eyni zamanda, Qazaxıstan Türk Ticarət və Sənaye Palataları Birliyinin (TTSP) sədri kimi bu qurumun düzgün institusionallaşdırılması və səmərəliliyinin artırılması üzərində fəal işləyir”.
TDT-nin Baş katibi bildirib ki, türk dövlətləri arasında siyasi və təhlükəsizlik koordinasiyası ildən-ilə güclənir. Regional və qlobal inkişaflarla güclənən Türk dünyası ortaq mövqe formalaşdırmaq üçün onlara təsir edə biləcək yeni risklər və çətinliklər qarşısında daxili məsləhətləşmələrini gücləndirmək üçün mexanizmlər hazırlayıb.
O əlavə edib: “Daha bir vacib siyasi nailiyyətə toxunmaq istəyirəm. Türk dövlətlərinin liderlərini bir araya gətirən və Türk Dünyası ilə bağlı ikitərəfli və çoxtərəfli gündəmlərindəki bütün vacib məsələlərdə məsləhətləşmələr aparmağa imkan verən Türk dünyası Zirvə toplantılarının tez-tez keçirilməsi sayəsində liderlərimiz, xalqlarımız və bürokratiyalarımız arasında qarşılıqlı etimad və həmrəylik keçmişlə müqayisə olunmaz səviyyəyə yüksəlib. Bu reallıq qardaş Türk dövlətlərinin münasibətlərində yeni bir səhifə açıb”.
Türküstan Zirvə görüşü barədə məlumat verən Baş katib qeyd edib: “Türküstanda keçiriləcək qeyri-rəsmi Zirvə görüşü TDT çərçivəsində ortaq prioritetlərimizi daha da inkişaf etdirmək üçün yaxşı fürsət təqdim edir. Gözləyirik ki, Zirvə görüşü üzv dövlətlər arasında konsensusun möhkəmləndirilməsinə töhfə verəcək və Türküstan Bəyannaməsinin, eləcə də qarşılıqlı maraq doğuran əsas sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsinə yönəlmiş digər qərarların qəbul edilməsi ilə nəticələnəcək.
Builki tədbirdə süni intellekt və rəqəmsal transformasiya mövzusuna tematik diqqət bu məsələlərin inklüziv iqtisadi inkişaf, effektiv idarəetmə və beynəlxalq əməkdaşlıq üçün artan əhəmiyyətini əks etdirir. Zirvə görüşü, həmçinin 2025-ci ilin oktyabr ayında keçirilən Qəbələ Zirvə görüşündən bəri əldə edilən irəliləyişi nəzərdən keçirmək və ən yüksək səviyyədə qəbul edilmiş qərarların effektiv şəkildə həyata keçirilməsinə dair kollektiv öhdəliyimizi bir daha təsdiqləmək fürsəti yaradacaq.
Ümumiyyətlə, Zirvə görüşündən strateji dialoqu inkişaf etdirməklə yanaşı, həm də praktik və nəticəyə yönəlmiş təşəbbüsləri təşviq etmək gözlənilir. Bu, TDT-nin institusional effektivliyini daha da gücləndirəcək, qarşılıqlı əlaqəli və sürətlə inkişaf edən qlobal mühitdə dialoq, koordinasiya və əməkdaşlıq üçün dinamik platforma kimi onun rolunu artıracaq.
