RU

100 min iş yeri bir ayda necə silindi? İrandakı müharibə Britaniya iqtisadiyyatını vurdu (TƏHLİL)

Azpolitika.az saytından verilən məlumata görə, ain.az xəbər verir.

İlk baxışda Yaxın Şərqdəki hərbi əməliyyatlarla Londondakı bir ofis işçisinin işini itirməsi arasında birbaşa bağlılıq tapmaq çətin görünə bilər. Lakin Böyük Britaniya Milli Statistika İdarəsinin (ONS) açıqladığı son rəqəmlər qlobal iqtisadiyyatda "kəpənək effekti"nin necə qaçılmaz olduğunu növbəti dəfə sübut etdi. 

"AzPolitika" xəbər verir ki, qurumun hesabatına görə, krallıqda işsizlik səviyyəsi gözlənilmədən 5%-ə yüksəlib və təkcə bir ay ərzində 100 min muzdlu işçi yerini itirib. 

Bəs İrandakı müharibə "dumanlı Albion"a necə təsir edib? Ekspertlər bu qlobal zəncirvari reaksiyanın arxasında duran üç əsas iqtisadi faktoru fərqləndirirlər.

Birinci və ən əsas səbəb enerji və logistika xərclərinin kəskin artmasıdır. İran qlobal neft-qaz nəqlinin əsas arteriyası olan Hörmüz boğazının kənarında yerləşir. Bu regionda hərbi gərginliyin pik həddə çatması dəniz ticarət yollarını riskə atır və dünya bazarında xammalın qiymətini qaldırır. Nəticədə Britaniyada fəaliyyət göstərən istehsalat, nəqliyyat və xidmət şirkətlərinin yanacaq və daşıma xərcləri qısamüddətli dövrdə kəskin şəkildə artır. Gözlənilməz xərclərlə üzləşən biznes subyektləri maliyyə balansını qorumaq üçün büdcə ixtisarlarına gedir və ilk növbədə kütləvi işçi ixtisarlarına əl atırlar.

İkinci faktor biznes mühitində yaranan qeyri-müəyyənlik və "gözlə və gör" rejimidir. Böyük investisiyalar hər zaman sabitliyi sevir. Dünyanın strateji bir bölgəsində irimiqyaslı müharibənin getməsi qlobal bazarlarda risk iştahını azaldır. Gələcəyi proqnozlaşdıra bilməyən britaniyalı sahibkarlar yeni investisiya planlarını və genişlənmə layihələrini müvəqqəti olaraq dondururlar. ONS-in hesabatında boş iş yerlərinin (vakansiyaların) son 5 ilin ən aşağı səviyyəsinə — 705 minə düşməsi məhz bu ehtiyatlılıq strategiyasının birbaşa nəticəsidir. Şirkətlər yeni kadr qəbulunu dayandırır və riskləri sığortalamaq üçün mövcud ştatları optimallaşdırır.

Üçüncü səbəb isə qlobal ticarət bağlarının qırılması və gəlirlərin azalmasıdır. Böyük Britaniya iqtisadiyyatı ixrac və beynəlxalq xidmət sektorundan ciddi şəkildə asılıdır. Yaxın Şərqdəki tərəfdaşlarla ticarət dövriyyəsinin zəifləməsi birbaşa həmin regionla işləyən britaniyalı logistika, sığorta və maliyyə şirkətlərinin gəlirlərinə zərbə vurur. Gəlir itirən müəssisələr üçün isə daxili bazarda rəqabət qabiliyyətini saxlamağın yeganə yolu əməkhaqqı fondunu azaltmaq və işçi qüvvəsini minimuma endirmək olur.

Beləliklə, qlobal maliyyə sistemi coğrafi məsafələri sıfırlayır. Yaxın Şərqdə alovlanan müharibənin yaratdığı iqtisadi dalğalar minlərlə kilometr uzaqlıqdakı Britaniya bazarına inflyasiya, biznesin dondurulması və kütləvi işsizlik dalğası kimi çatır.

"AzPolitika.info"

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.

Избранный
21
azpolitika.info

1Источники