Dünya nəhəng, işıqlı və sonsuz bir karnaval meydanıdır. Doğulduğumuz andan etibarən özümüzü bu meydanın başfırladan səs-küyünə, sirli musiqisinə və amansız ritminə qapılmış vəziyyətdə tapırıq. Rejissoru bəlli olmayan, hər kəsin eyni anda həm aktyor, həm də tamaşaçı olduğu bu böyük teatrda bizə ilk verilən hədiyyə — insan simasının üzərinə keçirilən maskalar olur. Biz yaşamaq, qəbul olunmaq, izdihamın ayaqları altında əzilməmək və bu xaotik rəqsə ayaq uydurmaq üçün cəmiyyətin bizə təqdim etdiyi "üzlər" kolleksiyasından birini seçməyə məhkumuq. Hər kəs vitrinə baxır, özünə bənzəyəni deyil, başqalarının alqışlayacağını seçir və tamaşa başlayır.Karnavalın özünəməxsus, yazılmamış amma qəddar qanunları var: bura yalın sima ilə, filtrlənməmiş duyğularla gələnləri sevmirlər. Həqiqi qorxular, saf sevinclər, gizli zəifliklər və tənha kədərlər bu səs-küylü, parıltılı izdiham üçün həzm olunmayacaq dərəcədə ağırdır. Cəmiyyət öz fərdindən ideal bir plastiklik tələb edir. Buna görə də insan sosial pilləkənləri dırmaşdıqca vizit kartına bənzəyən maskalar qazanır — uğurlu və sarsılmaz iş adamı maskası, heç vaxt yıxılmayan güclü insan maskası, hər vəziyyətdə gülümsəyən xoşbəxt dost maskası, heç bir səhvə yol verməyən qayğıkeş övlad maskası... Bu maskalar zamanla bizi cəmiyyətin soyuq, tənqidçi küləklərindən qoruyan zirehə çevrilir. Amma böyük paradoks da elə buradadır: qorunmaq və bəyənilmək üçün taxdığımız hər yeni qat, bizi öz ilkin və təmiz mənliyimizdən bir addım daha uzaqlaşdırır. Biz qorunduqca yox oluruq. Zaman keçdikcə bu süni üzlər sadəcə xarici örtük olmaqdan çıxır, dərinin altına, sümüklərə, ruhun ən dərin qatlarına nüfuz etməyə başlayır. Roluna həddindən artıq aludə olan və səhnədən düşə bilməyən bir aktyor kimi, insan da taxdığı üzün harada bitdiyini, öz həqiqi simasının harada başladığını unudur. Reallıq hissi itir. Cəmiyyətin saxta alqışları daxildəki o sakit, səmimi bütövlüyü boğur. Biz "özümüzü tapmaq" və bu dünyada bir yer qazanmaq naminə o qədər fərqli rollara bürünürük ki, sonda əlimizdə qalan yalnız başqalarının görmək istədiyi bir parça bəzəkli plastik olur. Özümüzü tapmaq üçün çıxdığımız bu uzun, yorucu həyat yolunda, yolboyu payladığımız, itirdiyimiz və qurban verdiyimiz elə öz orijinal, bənzərsiz üzlərimizdir. Özümüzü qazanmaq istərkən, özümüzü xırdalayırıq.Bəs bu nəhəng karnaval nə vaxt bitir?İşıqlar sönəndə, musiqi susanda, izdiham evli-evinə dağılışanda və insan gecənin mütləq qaranlığında otağın küncündəki soyuq güzgü ilə tək-təkə qalanda. Bax, o an maskanı çıxarmaq bədəndən bir parçanı, canlı dərini qoparmaq qədər ağrılı bir prosesə çevrilir. Güzgüdən bizə baxan o yad, ifadəsiz və yorğun gözlər daxilimizdəki sükutu yararaq pıçıldayır: "Sən hamı olmağı bacardın, hamının istədiyi fərd oldun, bəs özün hara itdin?" Bu sual karnavalın bütün parıltısını bir anda heçə endirir. İnsan dərk edir ki, başqalarının gözündə ucaltdığı o abidə, əslində öz mənliyinin məzarıdır.Bəlkə də əsl azadlıq və fəlsəfi yetkinlik, bu rəngbərəng, saxta karnavalın düz ortasında dayanıb, hamının eyni ritmlə, kor-koranə rəqs etdiyi bir məqamda maskanı cəsarətlə yerə atmaqdır. Onu ayaqlar altına atıb tapdalamaq və öz solğun, yorğun, bəlkə də qüsurlu, amma tamamilə saf və real simanla dünyaya gülümsəyə bilməkdir. Çünki insan yalnız itirdiyi üzlərin yasını tutmağı dayandıranda, başqalarının onun üçün cızdığı sərhədlərdən imtina edəndə və cəmiyyətin gurultulu karnavalına rəğmən öz daxili sükutunun səsinə sığınanda həqiqətən doğulur və azad olur.
