ABŞ Prezidenti Donald Trampın Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı məktubda Azərbaycan və Ermənistan arasında dayanıqlı sülh prosesinə açıq dəstəyin ifadə olunması Cənubi Qafqazda formalaşan yeni geosiyasi mərhələnin mühüm göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilir. Məktubda xüsusilə sülh sazişi üzrə aparılan proses, sərhədlərin delimitasiyası, humanitar addımlar və vətəndaş cəmiyyətləri arasında dialoq təşəbbüslərinin qeyd edilməsi Vaşinqtonun regionda sabitlik gündəminə daha institusional yanaşdığını göstərir.
Son illərdə Cənubi Qafqaz qlobal nəqliyyat və enerji marşrutlarının kəsişdiyi əsas geoiqtisadi zonalardan birinə çevrilib. Bu baxımdan regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması artıq yalnız siyasi məsələ deyil, həm də beynəlxalq iqtisadi təhlükəsizlik faktorudur. ABŞ administrasiyasının sülh prosesinə dəstəyi də məhz bu geniş strateji kontekstdə qiymətləndirilir. Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafı, Avropa ilə Asiya arasında alternativ ticarət marşrutlarının genişlənməsi və enerji təchizatının diversifikasiyası fonunda regionda davamlı sülh beynəlxalq tərəfdaşlar üçün prioritet məsələyə çevrilib.
Məktubda Azərbaycanın həyata keçirdiyi humanitar addımlara xüsusi istinad olunması diqqət çəkir. Beynəlxalq münasibətlər praktikasında məhbus mübadiləsi, humanitar təminat və ictimai dialoq mexanizmləri sülh proseslərinin etimad quruculuğu mərhələsinin əsas elementləri hesab edilir. Xüsusilə “Sülh Körpüsü” kimi vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüslərinin vurğulanması göstərir ki, proses artıq yalnız diplomatik platforma ilə məhdudlaşmır, sosial və ictimai səviyyədə də qarşılıqlı inteqrasiyanın təşviqi istiqamətində addımlar atılır.
Sərhədlərin delimitasiyası məsələsinin məktubda ayrıca qeyd edilməsi də mühüm siqnaldır. Dünyada münaqişədən sonrakı regionların təcrübəsi göstərir ki, hüquqi və texniki sərhəd mexanizmlərinin formalaşdırılması uzunmüddətli təhlükəsizlik arxitekturasının əsas şərtlərindən biridir. Balkanlar, Mərkəzi Asiya və Afrika regionlarında aparılan beynəlxalq təcrübələr göstərir ki, delimitasiya prosesi iqtisadi əməkdaşlığın, sərhəd ticarətinin və regional nəqliyyat əlaqələrinin bərpasını sürətləndirən əsas amillərdən biridir.
ABŞ-ın bu prosesə siyasi dəstək verməsi regiona beynəlxalq investisiya marağının artması baxımından da əhəmiyyətlidir. Dünya Bankı və Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının son hesabatlarında qeyd olunur ki, siyasi sabitlik və regional inteqrasiya nəqliyyat-logistika layihələrinin iqtisadi səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması isə Cənubi Qafqazın bütövlükdə tranzit potensialını genişləndirə bilər.
