Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, ain.az məlumatı açıqlayır.
Bizim xarici hökmranlıq altında olduğumuz dövr artıq başa çatıb
Həm Afrika ölkələri, həm də Azərbaycan üçüncü bir gücə xəbər vermədən və ya onu məlumatlandırmadan qitələrarası təşəbbüslər həyata keçirə bilirlər
Afrika ölkələri ilə Azərbaycan arasında münasibətlər həm siyasi, həm də iqtisadi və humanitar müstəvilərdə daha çox diqqət çəkən istiqamətlərdən birinə çevrilib. Bu əlaqələr xüsusilə çoxtərəfli diplomatik platformalar və beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmləri çərçivəsində fəal xarakter alıb. Tərəflər arasında artan dialoq, ortaq maraqların genişlənməsi və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq imkanlarının çoxalması bu münasibətlərin inkişaf potensialını aktuallaşdırır.
Azərbaycanda keçirilən beynəlxalq tədbirlər çərçivəsində Afrika ölkələrindən olan qonaqların iştirakı da ölkələr arasında münasibətlərin inkişafını təsdiqləyir.
"Seneqal-Azərbaycan Əməkdaşlıq Şurası"nın koordinatoru, analitik Djily Mbaye Fall Sherg.az-ın Azərbaycan-Afrika münasibətləri barədə suallarını cavablayıb:
-Afrika ölkələri ilə Azərbaycan arasında hazırkı siyasi münasibətləri necə qiymətləndirirsiniz?
-Azərbaycan Respublikası ilə Afrika ölkələri arasında siyasi münasibətlər xüsusilə 2019-2024-cü illər arasında, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Qoşulmama Hərəkatının (QH) Baş katibi olduğu dövrdən etibarən davamlı olaraq artmaqdadır.
Afrika bütün ölkələrinin QH üzvü olduğu yeganə qitə olduğuna görə, Bakı və Afrika bu fürsətdən istifadə edərək əlaqələrini daha effektiv şəkildə yenidən canlandırdılar. Gənclər bizim bu günümüz və gələcəyimizdir. Ona görə də Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatı Gənclər Təşkilatının yaradılmasına təşəbbüs göstərdi. Bu təşkilatın mərkəzi Bakıda yerləşir və milli bölmələri, xüsusilə Afrikada fəaliyyət göstərir. Afrika qitəsi həmçinin NAMYO İcraiyyə Komitəsində beş nümayəndə ilə ən çox təmsil olunan regiondur. Bu əməkdaşlığımızın gənclər arasında da yaxşı olduğunu göstərir.
-Son illərdə bu münasibətlərdə hansı müsbət dəyişiklikləri müşahidə etmisiniz?
-Çoxtərəfli səviyyədə BMT və onun agentliklərində sülh, təhlükəsizlik və iqlimlə bağlı bir çox məsələlərdə ortaq mövqelərimiz üzrə əhəmiyyətli irəliləyişlər müşahidə olunur.
İkitərəfli səviyyədə isə Afrikadakı Azərbaycan səfirləri öz səlahiyyət zonalarında müntəzəm diplomatik missiyalar həyata keçirərək tərəfdaşlığın canlandırılmasına töhfə verirlər. Bu da əlaqələrin gücləndirilməsi üçün imkan yaradır.
Bu mənə Qərbi Afrika regionuna münasibətdə Azərbaycanın Mərakeşdəki səfiri Nazim Səmədovun dinamizmini tərifləmək imkanı verir. O, tərəfdaşlığı daim xüsusilə Seneqal Respublikası, həmçinin qonşu olan qardaş Qambiya Respublikası ilə gücləndirir.
-Afrika ölkələri WUF-13-də də iştirak etdilər.
-Bakıda keçirilən 13-cü Ümumdünya Şəhərsalma Forumu dünyanı qarşı-qarşıya qoyan əsas şəhər problemlərini müzakirə etmək üçün geniş platforma oldu. Afrikalı iştirakçılar öz spesifik problemlərinə göstərilən diqqəti yüksək qiymətləndirdilər. Xüsusilə BMT Baş katibinin müavini və BMT Dayanıqlı İnkişaf Qrupunun rəhbəri xanım Amina C. Məhəmməd məmnunluğunu ifadə etdi. Nazirlərə, səfirlərə, investorlara, inkişaf tərəfdaşlarına, özəl sektora və digər əsas maraqlı tərəflərə müraciət edən Baş katib müavini mənzillərin Afrikanın şəhər gələcəyi üçün önəmini vurğuladı. Bu da digər qlobal məqsədlərə doğru irəliləyiş vasitəsidir.
Onun sözlərinə görə: “Mənzil Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin mərkəzindədir. Təhlükəsiz və adekvat mənzillərin yaradılması bütün digər məqsədlərin kök ata biləcəyi şəraiti yaradır". Mənim fikrimcə, bundan daha uyğun bəyanat ola bilməzdi.
-Siz Azərbaycan şirkətlərinin Afrika bazarına çıxışı və ya əksi barədə nə düşünürsünüz?
-Afrika Azərbaycan şirkətləri üçün, eyni zamanda Azərbaycan da Afrika şirkətləri üçün imkanlarla dolu qitədir.
Afrika İqtisadi və Sosial Əlaqələr Assosiasiyasının təsisçisi və sədri Rəna Qafavora və AFAZ (Afrika-Azərbaycan Əməkdaşlıq) təşkilatı bu barədə mühüm rol oynayırlar. Onların ölkələrimiz arasında iqtisadi və ticarət əməkdaşlığının təşviqinə olan sadiqliyi hər iki ölkənin siyasi və diplomatik orqanlarının ən yüksək səviyyədə dəstəyinə layiqdir.
Onların səyləri sayəsində iş adamları və sənətçilər ticarət sərgilərində, sənaye sərgilərində və mədəni sərgilərdə görüşərək əlaqələr qurub və birbaşa güclü tərəfdaşlıqlara yol aça biləcək kontaktlar yaradıblar.
-Qərb və digər böyük güclər Afrika ölkələri ilə Azərbaycan arasındakı münasibətlərə təsir edirmi?
-Afrika da, Azərbaycan da tarixinin müəyyən dövrlərində xarici hökmranlıq altında olublar. Lakin bu dövr artıq başa çatıb. İndi biz öz qərarlarımızda suverenik. Həm Afrika ölkələri, həm də Azərbaycan üçüncü bir gücə xəbər vermədən və ya onu məlumatlandırmadan qitələrarası təşəbbüslər həyata keçirə bilirlər.
Qərb, Çin və Rusiya amilləri mütləq nəzərə alınmalıdır. Lakin onlar Afrika-Azərbaycan münasibətlərində əsas rol oynamır. Hər iki tərəfdəki siyasi rəhbərlik bundan xəbərdardır.
-Bu əməkdaşlıqdan Afrika ölkələri hansı konkret faydaları əldə edir?
-Seneqalı nümunə götürsək, mən hesab edirəm ki, ölkəyə neft və qaz sənayesi və əlaqəli sahələrdə texnik və mühəndislərin təlimi, həmçinin texnologiya transferi lazımdır. Bizim qanunvericiliyimiz yerli məzmunla bağlı Seneqal və Azərbaycan şirkətlərinin qarşılıqlı faydalı birgə müəssisələr yaratmasına imkan verir.
Beynəlxalq münasibətlərdə tərəfdaşların şaxələndirilməsi yalnız bir və ya iki tərəfdaşdan asılı olmaqdan daha təhlükəsizdir. Coğrafi məsafə bizim aramızda heç bir öhdəlik yaratmır, yalnız imkanlar yaradır. Məsafə Azərbaycan və Afrika arasında münasibətlərin inkişafına heç vaxt mane olmayıb.
Dauda Diop, Qoşulmama Hərəkatının Gənclər Təşkilatı Seneqal Prezidenti adından, bu fürsətdən istifadə edərək sizə və COP29-un iqlim üzrə gənclər çempionu Leyla Həsənovaya, NAM Gənclər Təşkilatının sədrinə, eləcə də Azərbaycan Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinə təşəkkür edirəm. Mən həmçinin Qərbi Azərbaycan İcmasının Prezidenti doktor Əziz Ələkbərlini qeyd etməsəm haqsızlıq etmiş olaram.
Bununla qeyd etmək istəyirəm ki, bizim azərbaycanlı həmkarlarımızla əməkdaşlığımız insan hüquqlarının müdafiəsi və beynəlxalq münasibətlərə olan sadiqliyimizi gücləndirir.
-Sizin fikrinizcə, bu münasibətlərin uzunmüddətli perspektivləri nələrdir?
-Seneqalı nümunə götürsək, deyə bilərəm ki, enerji daha aktiv iqtisadi diplomatiyaya başlamaq üçün əsas sahə ola bilər. Seneqal yaxın zamanda neft və qaz kəşf edib, Azərbaycan isə onilliklərdir bu sahəni inkişaf etdirir. Lakin enerji resurslarının məsuliyyətli şəkildə istismarı etimad üzərində qurulmuş tərəfdaşlıqlar tələb edir. Buna görə də bu həssas sektorda yeni olan Seneqal Azərbaycan kimi təcrübəli tərəfdaşlardan faydalanmalıdır.
Digər Afrika ölkələri üçün isə mən hesab edirəm ki, kənd təsərrüfatı, mədən sənayesi, neft-kimya, boru kəmərlərinin, qaz zavodlarının, mayeləşdirmə zavodlarının, gübrə və karbamid istehsalı zavodlarının, LNG terminalının tikintisi, həmçinin polad və metallurgiya sənayesi kimi sahələr Azərbaycan üçün açıqdır. Biz mövcud olan digər sahələrdə də əməkdaşlıqlar qurmalıyıq.
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün ain.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
