Bakı. Trend:
Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzvölkələrin diaspor məsələlərinə cavabdeh dövlət qurumlarınınrəhbərlərinin 7-ci toplantısı keçirilib.
Tədbir tükdilli ölkələr arasında əməkdaşlığın müasir xaricisiyasətin əsas istiqamətlərindən biri olan ictimai diplomatiyasahəsində daha da dərinləşdirilməsi üçün mühüm platformayaçevrildi. İclasda TDT-nin Baş katibi, Türkiyə, Azərbaycan,Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və ev sahibi ölkə olanMacarıstanın təmsilçiləri iştirak ediblər. Azərbaycanı tədbirdəDiasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Fuad Muradov təmsil edibvə onun mövqeyi müzakirələrin əsas diqqət mərkəzlərindən biriolub.
Diaspor siyasəti artıq uzun müddətdir ki, xaricdə yaşayansoydaşlara dəstək çərçivəsini aşaraq daha geniş məzmun kəsb edib.Bu gün diaspor fəaliyyəti beynəlxalq təsir rıçağı kimi çıxış edir,TDT ölkələrinə ümumi humanitar və mədəni kontekst yaratmağa,informasiya mühitində mövcudluğunu gücləndirməyə və qlobalsəviyyədə strateji maraqları irəli sürməyə imkan verir. Dünyanınmüxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla türkdilli insan böyükpotensiala malikdir və bu potensialın həyata keçirilməsi üçünsistemli, qarşılıqlı əlaqəli və bir-birini tamamlayan yanaşmalaraehtiyac duyulur. Məhz diaspor ümumi dəyərlərin, mədəniyyətin vədilin qlobal daşıyıcısına çevrilir, eyni zamanda türk dövlətləriilə beynəlxalq ictimaiyyət arasında körpü rolunu oynayır.
Azərbaycan son illərdə diaspor siyasətinin ən kompleks vəeffektiv modelini quraraq TDT-nin digər üzvləri üçün nümunəyəçevrilib. Xaricdəki azərbaycanlı icmaları ilə çoxpilləli, müasir vədavamlı qarşılıqlı fəaliyyət sistemi yaradılıb. Bu sistem daimikommunikasiya, dəstək proqramları, təhsil təşəbbüsləri və genişmədəni fəaliyyətlər üzərində qurulub. Nəticədə Azərbaycan diasporuilə əlaqələr güclənib və ölkənin beynəlxalq humanitar təsir alətinəçevrilib.
Fuad Muradov çıxışında türk dövlətləri arasında humanitar sahədəəməkdaşlığın strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. O, TDT-ninNaxçıvan Sazişi əsasında yaradılmasını xatırladaraq ölkələrarasında əməkdaşlığın son illərdə daha da intensivləşdiyinibildirib. Onun sözlərinə görə, məhz Türk Diasporunun BirgəFəaliyyət Strategiyasının həyata keçirilməsi bu əməkdaşlığısistemli şəkildə möhkəmləndirir: “TDT çərçivəsində keçirilənikitərəfli və çoxtərəfli görüşlər, proqramlar, forumlar vətəşəbbüslər ölkələrimiz arasında əməkdaşlığın genişlənməsinə vəmöhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir”, – deyə Fuad Muradov qeydedib.
Budapeştdə diaspor fəaliyyətinin koordinasiyası məsələlərixüsusi diqqət mərkəzində olub və bu sahədə Azərbaycan təcrübəsitürkdilli dünyada ən uğurlulardan biri kimi qiymətləndirilib.Dövlət Komitəsi ardıcıl şəkildə beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələriqurur, diaspor təşkilatları ilə sistemli iş aparır, dezinformasiyailə bağlı çağırışlara operativ reaksiya verir və türk dövlətləriüçün vahid humanitar gündəliyin formalaşdırılmasını fəal şəkildəmüdafiə edir. Toplantıda çıxış edən nümayəndələr ümumi işin“uzlaşdırılmış strategiyalar və ortaq məsuliyyət” prinsipləriəsasında davam etdirilməsinin vacibliyini vurğuladılar ki, bu daAzərbaycan modelinə tam uyğundur.
Görüşün ən vacib nəticələrindən biri 2026-cı il üçün “Diasporüzrə Birgə Fəaliyyət Planı”nın qəbul edilməsi oldu. Bu sənəd türkdövlətlərinin humanitar və mədəni siyasət sahəsində vahid xəttformalaşdırmaq istiqamətində səylərini birləşdirir. Planın qəbulolunması geniş təcrübə mübadiləsinin, çoxistiqamətli müzakirələrinvə Azərbaycanın aktiv mövqeyinin nəticəsidir. Bu addım bir dahaAzərbaycanın türk dünyasının ictimai diplomatiyasınınformalaşdırılmasında əsas mərkəzlərdən biri olduğunutəsdiqlədi.
Budapeşt toplantısı göstərdi ki, TDT ölkələri qarşılıqlıtamamlanma və strateji koordinasiya prinsipləri əsasında yeniictimai diplomatiya arxitekturasına keçməkdə maraqlıdır. Bukontekstdə Azərbaycanın Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsininfəaliyyəti sistemli yanaşması, uzunmüddətli vizionu və yenilikçitəşəbbüsləri ilə seçilir. Reallaşan layihələrin miqyası,təşəbbüslərin ardıcıllığı və strateji idarəetmə Azərbaycan modeliniregionun ən uğurlu diaspor təcrübələrindən birinə çevirir və ölkəyəbeynəlxalq arenada davamlı humanitar və informasiya təsiri təminedir.
