Azərbaycanın sosial həyatı göstərir ki, valideyn himayəsindən məhrum olmuş şəxslərin mənzil ilə təminatı məsələsi hələ də həssas və aktual mövzu olaraq qalır.
Uşaq evindən çıxaraq öz həyatını qurmağa çalışan gənclər üçün dövlət dəstəyi çox önəmlidir, amma praktika göstərir ki, bu dəstək həmişə ailələrin real ehtiyaclarını əhatə etmir. Məsələn, 21 yaşından işləyib ailə quran, iki övladı olan şəxsə çox vaxt 16 kvadratmetrlik bir otaqlı mənzil təklif olunur. Belə mənzil bir qanuni hüquq olaraq verilirsə də, gündəlik həyat və ailə ehtiyacları baxımından yetərsiz olur.
Məsələ ilə bağlı NOCOMMENT.az-a danışan vəkil Xəyyam Məmmədov deyir ki, hüquqi baxımdan vəziyyət belədir: qanunda valideyn himayəsindən məhrum olmuş şəxslərə bir mənzil hüququ tanınır, amma burada mənzilin otaq sayı konkret göstərilmir. Başqa sözlə, “1 mənzil” ifadəsi yalnız yaşayış sahəsi hüququnu ifadə edir, otaqların sayı və ölçüsü isə yerli icra hakimiyyətinin mövcud imkanlarına və sosial normativlərə əsasən müəyyən edilir. Uşaqların sayı isə qanuni baxımdan avtomatik olaraq mənzil ölçüsünü artırmır; bu yalnız sosial normativlər çərçivəsində nəzərə alınır.
Hüquqşünas vurğulayır ki, qanun valideyn himayəsindən məhrum olmuş şəxslərin yaşayış hüququnu qoruyur, amma mənzilin ölçüsü və otaq sayı real ehtiyacları tam qarşılamaya bilər.
Onun sözlərinə görə, əgər verilmiş mənzil ailənin ehtiyaclarına uyğun deyilsə, rəsmi müraciət yolu açıqdır və sosial ekspertiza tələb etmək mümkündür:
“Hüquqi müdafiə və icra hakimiyyətinə müraciət bu halda ən doğru addım sayılır. Praktiki həyatda ailənin tərkibi, övladların sayı və mənzilin ölçüsü məsələsi yerli sosial normativlərə buraxılıb. Bu isə bir çox gənc ailələr üçün çətinlik yaradır. Dövlət dəstəyi mövcuddur, amma real ehtiyacları ödəmək üçün həm qanunvericilik, həm də yerli icra mexanizmlərində əlavə tədbirlərin görülməsi vacibdir”.
Hüquqşünas qeyd edib ki, əslində bu, təkcə hüquqi deyil, həm də sosial bir çağırışdır:
“Gənclərimiz öz həyatını qurmaq istəyir, dövlət onları qoruyur, amma onların həqiqətən rahat və layiqli şəraitdə yaşaması üçün daha çox diqqət və əməl lazım gəlir”.
