Çar Rusiyasının Türküstanı işğalı zamanı həyata keçirdiyi ən böyük qırğınlardan biri olan Göytəpə qırğını 145-ci ildönümündə türk dünyasında kədərlə anılır. 12 yanvar 1881-ci ildə general Skobelevin komandanlığı altında rus qoşunlarının Göytəpə qalasına hücumu nəticəsində qadın və uşaqlar da daxil olmaqla minlərlə türkmən şəhid oldu. Türkmənistan tarixinin ən ağrılı səhifələrindən biri hesab edilən bu faciə təkcə hərbi məğlubiyyət kimi deyil, həm də mülki əhaliyə qarşı həyata keçirilən sistematik qırğın kimi yaddaşlarda qalıb.
Hafta.az yazır ki, 1881-ci ilin yanvarında general Mixail Skobelev komandanlığı altında Çar Rusiyası ordusu strateji əhəmiyyətli Göytəpə qalasını ələ keçirmək üçün böyük mühasirəyə başlayıb. Müasir silahlarla təchiz olunmuş rus qoşunlarına qarşı türkmənlər qalanı məhdud resurslarla, lakin böyük inamla müdafiə etdilər. Həftələrlə davam edən mühasirədən sonra rus ordusunun qalanın altındakı tunellərə yerləşdirdiyi tonlarla barıt partlatmaqla müdafiəni yardı. 12 yanvar 1881-ci il səhərində baş verən bu partlayış minlərlə türkmənin şəhid olması ilə nəticələnən qırğını alovlandırdı və Türküstanın müstəqillik mübarizəsinə ağır zərbə vurdu.
Qalanın süqutundan sonra general Skobelevin əmri ilə rus əsgərlər ayrı-seçkilik etmədən genişmiqyaslı qırğına başladılar. Qaladakı təxminən 50 min mülki şəxs səhralara səpələndi. Mühasirə zamanı və sonrasında öldürülən türkmənlərin ümumi sayına gəldikdə, bəzi tarixçilər 15 min qeyd edir, digərləri isə bunun 30mindən çox olduğunu deyirlər. Skobelevin o dövrdə verdiyi “Düşmənə vurulan zərbə sülhün davam etdiyi qədər sərt olmalıdır” ifadəsi, vəhşiliyin sistematik qorxutma siyasəti olduğunu göstərən ən ağrılı dəlil hesab olunur. Qırğından sonra bölgə geniş talanlara məruz qaldı və türkmən müqavimət ruhunu qırmağa cəhdlər edildi.
Tarixçilər Göytəpə qırğınını sadəcə hərbi məğlubiyyət kimi deyil, həm də türkmən xalqının siyasi, demoqrafik və mədəni quruluşuna dərin təsir göstərən dönüş nöqtəsi kimi görürlər. Bu hadisə ilə türkmən torpaqları faktiki olaraq Çar Rusiyasının hakimiyyəti altına keçdi və bölgədəki müqavimət əsasən yatırıldı. 145 il əvvəl baş verən bu hadisə, imperiya ekspansionizminin yaratdığı insan faciələrini xatırlatmaq üçün bu gün də tarixi və mənəvi əhəmiyyətini qoruyub saxlayır.
