Bitki çaylarının xeyri qədər ziyanı da var

Qədim zamanlardan şəfa qaynağı olan bitki çaylarını çox içmək ziyandır.
Azia.az axsam.az-a istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı mütəxəssislər xəbərdarlıq edib. Onların çox istifadəsi ciddi sağlamlıq riskləri də yarada bilər.

Xəstələnəndə cökə çayını qaynatmaq və ya boğaz ağrısı olanda adaçayı çayı dəmləmək ənənəmiz olsa da, müasir tibb bizə bu ənənəvi təcrübələrin hər bir fərd və hər vəziyyətdə eyni dərəcədə təhlükəsiz olmaya bilər. Bitki çaylarını tamamilə rədd etmək əvəzinə, düzgün bitkinin düzgün insanda və düzgün dozada istifadə edilməli olduğunu öyrənin.

Cəmiyyətdə bitki çaylarının tamamilə zərərsiz olduğuna dair geniş yayılmış bir inanc olsa da, bu məhsullar, dərmanlar kimi, qəbul edildikdən sonra qaraciyər və böyrəklər tərəfindən parçalanan aktiv maddələr ehtiva edir. Nəzarətsiz və uzunmüddətli istehlak qaraciyərə zəhərli təsir göstərə bilər. Yaşıl çay ekstraktı, senna və aloe vera kimi bitkilərin nəzarətsiz istifadəsi səbəbindən klinik şəraitdə ciddi qaraciyər və böyrək zədələnməsi halları izlənir.

Bitki çaylarının əsas faydası tərkibindəki polifenollardan və antioksidantlardan qaynaqlanır. Lakin bu sağalmanı səhv istehlak vərdişləri ilə məhv edə bilərik:

- Bal və bəkməz haqqında xəbərdarlıq: Bal və ya bəkməz 40-45°C-dən yuxarı temperaturda əlavə edildikdə, tərkibindəki həssas fermentlər itirilir və məhsul sadəcə şəkər yükünə çevrilir.
- İmmun illüziyası: Əlavə edilmiş rafinləşdirilmiş şəkərli çaylar qan şəkərində sürətli dalğalanmalara səbəb ola bilər, immunitet sistemini zəiflədir və sağalma prosesini uzadır.
- Tövsiyə: Çaylar mümkün olduqda şəkərsiz qəbul edilməlidir; şəkərli olduqda, ilıq temperatura qədər soyuduqdan sonra çox az miqdarda bal və ya döşab ilə qəbul edilməlidir.

Bədən balans mexanizmləri həssas olan xroniki xəstələr üçün bitki çayları bəzən təhlükəyə çevrilə bilər.

- Hipertoniya və ürək xəstələri: Biyan kökü bədəndə kortizol kimi təsir göstərərək qan təzyiqini qaldıra və aritmiyalara səbəb ola bilər.
- Qan durulaşdırıcılarından istifadə edənlər: Adaçayı, zəncəfil, zerdeçal və yaşıl çay kimi otlar qan durulaşdırıcılarla birlikdə qəbul edildikdə, diş əti və ya burun qanaması kimi qanaxma riskini artıra bilər.
- Diabet xəstələri: Darçın və ya aloe vera kimi otlar diabet dərmanları ilə qarşılıqlı təsir göstərərək gecə təhlükəli ola biləcək qəfil hipoqlikemiyaya (aşağı qan şəkəri) səbəb ola bilər.

Əgər cərrahi əməliyyat planlaşdırılırsa, ən azı 1-2 həftə əvvəl bitki çaylarının qəbulunu dayandırmaq vacibdir. Zəncəfil, sarımsaq və yaşıl çay kimi otlar əməliyyat zamanı nəzarəti çətin olan qanaxmaya səbəb ola bilər, bəzi otlar isə anestezik dərmanların təsirini gözlənilməz hala gətirərək ürək ritm problemlərinə meyl yarada bilər.