Fiziki aktivlik beynin qoruyucu baryerini qorumağa və depressiya riskini azaltmağa kömək edir. Bu nəticəyə Laval Universitetinin alimləri gəliblər. Onlar xroniki sosial stresin siçanların beyninə təsirini araşdırıblar.
HİT.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Nature Communications" (NatCom) jurnalında dərc olunub.
Araşdırmanın mərkəzində qan-beyin baryeri dayanır — bu sistem beyni qan dövranından ayırır və iltihabi molekulların sinir toxumasına daxil olmasının qarşısını alır. Təcrübələr göstərib ki, uzunmüddətli stres bu baryerin bütövlüyünü pozur.
Sosial stresə məruz qalan siçanlarda baryer hüceyrələri arasında sıx əlaqələri təmin edən klaudin-5 zülalının səviyyəsi azalırdı. Bu dəyişikliklər narahatlıq və depressiyaya bənzər davranışlarla müşayiət olunurdu.
Lakin müntəzəm hərəkət edən və ya sığınacaqlar, oyuncaqlar və aktivlik imkanları olan “zənginləşdirilmiş mühit”də yaşayan heyvanlarda bu cür pozuntular demək olar ki, müşahidə edilməyib. Onların qan-beyin baryeri bütöv qalıb, davranışları isə daha stabil olub.
Qoruyucu effektin əsas amili Fgf2 adlı zülal olub. Fiziki aktivliklə məşğul olan və ya stimullaşdırıcı mühitdə yaşayan siçanlarda bu zülalın səviyyəsi yüksəlib. Fgf2-nin artması heyvanları stresə qarşı daha davamlı edib və sosial davranışı qorumağa kömək göstərib. Əksinə, bu zülalın səviyyəsi süni şəkildə azaldıldıqda fiziki yüklənmənin müsbət təsiri demək olar ki, itib.
Müəlliflər həmçinin göstəriblər ki, Fgf2 qanda aşkar oluna bilər. İnsanlarda isə onun konsentrasiyası depressiya simptomları gücləndikcə artır. Bu da zülalın psixi pozuntular üçün mümkün biomarker ola biləcəyini göstərir.
Samir
