ain.az, Turkstan.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana yönəlik sərt bəyanatları və hərbi təhdidləri Vaşinqtonun məqsədinin təkcə təzyiq yox, rejim dəyişikliyi olub-olmadığı sualını yenidən gündəmə gətirib.
Turkustan.az Musavat.com-a istinadən xəbər verir ki, beynəlxalq agentliklərin yazdığına görə, Ağ Evdə hərbi ssenarilər getdikcə daha açıq müzakirə olunur. Regiona USS Abraham Lincoln aviadaşıyıcı qrupunun göndərilməsi isə vəziyyəti daha da gərginləşdirib.
HƏDƏF REJİM DƏYİŞİKLİYİDİR?
Reuters-a danışan mənbələr bildirir ki, mümkün hava zərbələrinin əsas məqsədi İranda yeni etiraz dalğası yaratmaq və bu yolla Tehranın çökməsinə zəmin hazırlamaqdır. ABŞ-də İranın ali rəhbərliyi, təhlükəsizlik elitası, nüvə obyektləri, ballistik raket siloları və hökumət binalarının hədəf alına biləcəyi ssenarilər masadadır. Lakin ekspertlər xəbərdarlıq edir: bu plan gözlənildiyi kimi sürətli nəticə verməyə də bilər.
İRANIN “MOZAİK MÜDAFİƏ” SİRRİ
İran Araşdırmaları Mərkəzinin eksperti Oral Toğanın fikrincə, Tehran 2003-cü ildə ABŞ-ın İraqı işğalından sonra “Mozaik Müdafiə” adlı çoxqatlı təhlükəsizlik sistemi qurub. Bu sistemin mahiyyəti rejimin taleyini tək bir liderə bağlamamaqdır. Ali rəhbər, prezident və ya yüksək rütbəli komandirlərin hədəf alınması halında ölkədə avtomatik olaraq parçalı siyasi-hərbi mexanizm işə düşür.
İran Konstitusiyasının 111-ci maddəsinə əsasən, ali rəhbərin yoxluğunda idarəetmə prezident, məhkəmə hakimiyyətinin rəhbəri və Mühafizəkarlar Şurasından bir fəqihdən ibarət üçlü struktura keçir. Bu mexanizm Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının nəzarəti altında fəaliyyət göstərir.
DEVRİM MÜHAFİZƏLƏRİ PAYLANMIŞ GÜC MODELİNDƏ
Toğa bildirir ki, Devrim Mühafizələri Ordusu (İDMO) ölkənin 31 vilayətinə və rayonlarına yayılmış şəkildə təşkil edilib. Yerli strukturlar fövqəladə vəziyyətdə Tehrandan göstəriş almadan qərar vermək səlahiyyətinə malikdir. Məqsəd paytaxtın çökəcəyi ssenaridə belə müqavimətin davam etməsini təmin etməkdir. Bu, mümkün işğal və ya sui-qəsd planlarını xeyli çətinləşdirir.
ETİRAZLAR VƏ GİZLİ CƏBHƏ
28 dekabrda başlayan etirazların ilkin mərhələdə spontan olduğu bildirilsə də, sonradan silahlı etnik və ideoloji qrupların da prosesə qoşulduğu qeyd olunur. Ən gərgin toqquşmaların baş verdiyi Qərbi İran bölgələri eyni zamanda raket və dron silolarının yerləşdiyi ərazilərdir. Ekspertlərə görə, bu təsadüf deyil və ABŞ–İsrail xəttində koordinasiyalı planın mövcudluğuna işarə edir.
REGİON ÜÇÜN PROQNOZSUZ FƏLAKƏT RİSKİ
İran tərəfi istənilən hücumu “topyekûn müharibə” səbəbi sayacağını açıq bəyan edib. Bu halda İraq, Yəmən və digər ölkələrdəki İran yönlü qrupların da hərəkətə keçə biləcəyi istisna olunmur. Analitiklər xəbərdarlıq edir ki, belə bir ssenari Hörmüz boğazının bağlanması, ABŞ bazalarına hücumlar və regional xaosla nəticələnə bilər.
USS ABRAHAM LINCOLN – HƏRBİ MESAJ
ABŞ-ın əsas güc rıçaqlarından biri bölgəyə göndərilən USS Abraham Lincoln aviadaşıyıcısıdır. Nimitz sinifli, 333 metr uzunluğunda olan bu “üzən hərbi baza” 65-dən çox döyüş təyyarəsi, F-35C və F/A-18 Super Hornetlər, elektron hücum üçün EA-18G Growlerlər və müasir raket sistemləri ilə təchiz olunub. Gəmini 3 destroyer, 2 kreyser və bir hücum sualtı qayığı müşayiət edir.
Ekspertlərə görə, ABŞ-ın İrana mümkün müdaxiləsi əvvəlki böhranlardan fərqli olaraq həm daxildə, həm də regionda son dərəcə kövrək şəraitdə baş verə bilər. “Mozaik Müdafiə” sistemi Tehranın tez çökdürülməsini çətinləşdirir. Bu isə o deməkdir ki, atılacaq hər addım Yaxın Şərqi illərlə davam edəcək nəzarətsiz bir böhrana sürükləyə bilər.
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün ain.az saytını izləyin.
