"Epşteyn sənədləri" adlandırılan nəhəng məlumat toplusu artıq sadəcə yerli media qalmaqalı deyil, bu Qərb institutlarında tektonik bir dəyişiklikdir. Biz "arxa otaq toxunulmazlığı" dövrünün sonunun şahidi oluruq. ABŞ Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən 2000 video və 180.000 şəkil də daxil olmaqla 3,5 milyon səhifədən çox sənədin yayımlanması kölgə şəbəkələrinin və nüfuzlu aktorların artıq hakimiyyətin toxunulmazlığı ilə qorunmadığını açıq şəkildə göstərir.
Dərc edildikdən dərhal sonra açıqlamalar siyasi silah kimi istifadə olunmağa başladı. Sənədlərdə müxtəlif ölkələrdən olan yüksək vəzifəli siyasətçilərin, iş adamlarının və elit nümayəndələrin adları və yazışmaları var. ABŞ-da sorğulara və ekspert şərhlərinə görə, materiallar hazırkı və keçmiş siyasətçilərin mövqelərini sarsıda bilər. Nümayəndələr Palatasının Nəzarət Komitəsinin 2026-cı ilin yanvar ayında Demokrat qanadının ən hörmətli iki fiquru olan Bill və Hillari Klintonu Konqresə hörmətsizlikdə günahlandırmaq üçün səs verməsi ABŞ-da daxili siyasi qütbləşmə səviyyəsini daha da artırır.
"Epşteyn effekti" artıq ABŞ-dan kənarda istefalara səbəb olur: Slovakiyanın Baş naziri Robert Fikonun müşaviri Miroslav Layçak elektron poçtlarda adı çəkildikdən sonra istefa verdi. Böyük Britaniyada birbaşa siyasi qalmaqal baş verdi və bu da Peter Mandelsonun Leyborist Partiyasından uzaqlaşdırılmasına və Lordlar Palatasında yerini istefa etməsi üçün təzyiqə səbəb oldu. Bunlar, ehtimal ki, Avropada gələcək bir sıra nüfuz fəlakətlərinin ilk əlamətləridir.
Qısa müddətdə qalmaqaldan faydalananlar antisistem və populist qüvvələrdir. Lakin Donald Tramp (onu kənar adam adlandırmaq çətindir, baxmayaraq ki, o, şübhəsiz ki, populistdir!) artıq faylları açıqlamaq vədindən güclü bir kampaniya rıçağı kimi məharətlə istifadə etmişdi və özü də Epşteyn işi ilə bağlı istintaqa başladı. Buna görə də, bu prosesin tamamilə onun nəzarətindən kənar olduğunu demək mümkün deyil. Əksinə, bu, Trampın həm ABŞ-da, həm də dünyada düşmən liberal qlobalist elitalara, "dərin dövlətə" və demokratiya tərəfdarı qüvvələrə qarşı bir növ qisas kimi qəbul edilə bilər. Təsəvvür etmək mümkün deyil ki, 2020-ci ildə ilk impiçment məhkəməsi zamanı uzun müddət Tramp tərəfdarı və onun vəkili olan Pamela Bondi tərəfindən idarə olunan Ədliyyə Nazirliyinin, Konqres bütün arxivin açıqlanmasını tələb etdikdən sonra belə, hazırkı prezident üçün ən potensial zərərli materialları gizlətməsin.
İqtisadi aspekt də prosesdə mühüm rol oynayır. Sızdırılan sənədlər JPMorgan Chase və digər böyük maliyyə qurumlarının illərdir şübhəli əməliyyatları görməzdən gəldiyini və Epşteyn üçün maliyyə yastığı yaratdığını göstərir. Bu, qlobal siyasətdə siyasi cəhətdən təsirli şəxslər (PEP) üçün daha sərt maliyyə uyğunluğuna səbəb ola bilər. Bu, həmçinin 47-ci ABŞ prezidentinin administrasiyasına hökumət xərclərinin və əsas iqtisadi qurumların xərclərinin qanuniliyi və keyfiyyəti üçün növbəti audit mərhələsini başlatmağa, Elon Maskın Hökumətin Səmərəliliyi Departamentinin (DOGE) tendensiyasını davam etdirməyə və prosesdən narazı olan ictimaiyyətin dəstəyini qazanmağa imkan verəcək.
Digər tərəfdən, qalmaqal Qərbin geosiyasi rəqiblərinin əlinə keçir, onlar bu məlumatları liberal elitaların korrupsiyasının təkzibolunmaz sübutu kimi istifadə edir və Avropa və ABŞ-ın mənəvi liderliyinə meydan oxuyurlar. Vəziyyət qlobal Cənubla konsolidasiya olunmuş Qərb arasındakı uçurumu daha da dərinləşdirəcək və beynəlxalq siyasətdə ikili standartları ortaya çıxaracaq.
Nərgiz Liftiyeva,
Sitat.info
