Arıqlamaq, günümüzdə bir çox insanın məqsədində yer alan, lakin bəzən düzgün yanaşılmadığında ciddi sağlamlıq problemlərinə yol açabilən bir prosesdir. Bir çox insanlar, arıqlama məqsədinə çatmaq üçün müxtəlif dərmanlar və əlavələrdən istifadə edir. Lakin, bu dərmanların təhlükəsizliyi və sağlamlığa təsiri həkimlər tərəfindən geniş şəkildə müzakirə olunur...
Poliqon xəbər verir ki, MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi, terapevt və ailə həkimi Nərminə Abbasova, bu məqalədə arıqlama dərmanlarının sağlamlıq üzərindəki təsirlərini və mümkün yaratdığı riskləri nəzərdən keçirəcək.
Arıqlama dərmanları nədir?
Arıqlama dərmanları, bədən çəkisini azaltmaq üçün istifadə olunan və adətən tibb sahəsində "obezite müalicəsi" olaraq təsnif edilən məhsullardır. Bu dərmanlar, mədədə yağların daha az sorulmasını təmin etmək, mərkəzi sinir sistemini stimullaşdırmaq və ya iştahı azaltmaq məqsədini güdür. Hətta bəzi dərmanlar, metabolizmanın sürətini artırmağa və enerji sərfini artırmağa kömək edə bilər. Lakin, bu dərmanların hər biri fərqli təsirlərə və mümkün yan təsirlərə sahibdir.
Arıqlama dərmanlarının yanaşı sağlamlıq riskləri
Ürək-damar xəstəlikləri
Arıqlama dərmanlarının bəziləri mərkəzi sinir sistemini stimullaşdıraraq, ürək döyüntüsünü artırır və qan təzyiqini yüksəldir. Bu, xüsusilə ürək xəstəlikləri və yüksək qan təzyiqi problemi olan şəxslər üçün riskli ola bilər. Ürək ritminin pozulması, anjina və hətta ürək infarktı kimi ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
1) Psixoloji təsirlər
Bəzi arıqlama dərmanları, xüsusən stimulyator əsaslı olanlar, psixoloji təsirlər göstərə bilər. Bu dərmanlar, asılılıq yarada biləcək xüsusiyyətlərə sahibdir və bəzi insanlar bu dərmanlara qarşı psixoloji və fiziki asılılıq inkişaf etdirə bilər. Yuxusuzluq, narahatlıq, depressiya və anksiyete kimi hallara yol aça bilər.
2) Qastrointestinal problemlər
Arıqlama dərmanlarının bəziləri, mədədə yağların daha az sorulmasını təmin etməyə yönəlir və bu, həzm sistemində narahatlıqlara səbəb ola bilər. Şişkinlik, ishal, mədə ağrıları, ürəkbulanma kimi simptomlar bu dərmanların yan təsirləri arasında yer alır. Həmçinin, yağların daha az sorulması orqanizmdə bəzi vitaminlərin çatışmazlığına səbəb ola bilər.
3) Endokrin sisteminin pozulması
Bəzi arıqlama dərmanları, bədən hormonlarını təsir edərək metabolizmanın sürətini dəyişdirir. Bu, xüsusilə tiroid hormonları ilə əlaqəli problemlərə yol aça bilər. Arıqlama dərmanları uzun müddət istifadə edildikdə, hormon balansı pozula bilər və bu da metabolik pozulmalara, qidalanma problemlərinə və hətta reproduktiv problemlərə səbəb ola bilər.
4) Böyrək və qaraciyər problemləri
Dərmanların tərkibindəki kimyəvi maddələr, böyrəklərdə və qaraciyərdə təzyiqə səbəb olaraq bu orqanların fəaliyyətini poza bilər. Bu, xüsusilə böyrək çatışmazlığı və qaraciyər xəstəlikləri olan şəxslərdə daha ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Uzun müddətli istifadə bu orqanların zədələnməsinə səbəb ola bilər.
5) Arıqlama dərmanlarının qanuniliyi və tətbiqi
Arıqlama dərmanları, adətən müalicəvi məqsədlə yalnız həkim nəzarətində istifadə edilməlidir. Həkimlər, bu dərmanların potansial risklərini qiymətləndirərək, xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyətini və yaşı nəzərə alaraq dərman müalicəsi təyin edirlər. Qeyri-qanuni şəkildə satılan və ya heç bir tibbi nəzarət olmadan istifadə edilən dərmanlar, daha böyük təhlükələrə yol açır.
Arıqlama dərmanları, müvəqqəti olaraq bədən çəkisini azaltmağa kömək edə bilər, lakin bu dərmanların sağlamlıq üzərindəki təsirləri ciddi və uzunmüddətli ola bilər. Arıqlama prosesini yalnız dərmanlar ilə deyil, düzgün qidalanma, idman və həyat tərzi dəyişiklikləri ilə dəstəkləmək daha sağlam bir yanaşmadır. Həkim nəzarətində olan bir müalicə planı, həmçinin orqanizmin bütün funksiyalarını qorumaq və optimal nəticə əldə etmək üçün ən etibarlı və effektiv yoldur.
Unutmayın ki, arıqlama hədəfləri yalnız fiziki cəhətdən deyil, həm də psixoloji və sağlamlıq yönündən uyğun olmalıdır. Həkiminizlə məsləhətləşərək, sizin üçün ən uyğun yanaşmanı tapmanız ən doğru qərar olacaqdır.
Nərminə Abbasova
MayoMed Medikal Fizioterapiya və Reabilitasiya Mərkəzinin baş həkimi, terapevt və ailə həkimi
Poliqon.info
