ABŞ vitse-prezidenti Vensin Ermənistan və Azərbaycana səfəri iki amili vurğuladı: Vaşinqtonun Moskvanın elan etdiyi təsir dairələrinə laqeydliyi və Kremlin bölgədəki zəifləmiş mövqeyi.
Amerikalı beyin mərkəzi olan Avropa Siyasət Təhlili Mərkəzinin (CEPA) məlumatına görə, Vensin səfəri Tramp administrasiyasının Rusiya ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaq istəyinə baxmayaraq, ABŞ-ın Cənubi Qafqazdakı - Kremlin ənənəvi olaraq "yaxın xaric" hesab etdiyi bölgədəki aktiv iştirakından əl çəkmədiyini göstərir.
Qeyd olunur ki, Moskvanın bu səfərə reaksiyası nümaişkəranə idi. Dövlət qəzeti "Kommersant" vəziyyəti "pərtlik, məyusluq və çarəsizlik hissi" yaradan kimi təsvir edərək, Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı zəifləmiş mövqeyini birbaşa Ukraynaya qarşı müharibədə iştirakı ilə əlaqələndirir. Lakin mərkəz vurğulayır ki, Amerika ambisiyaları şişirdilməməlidir. ABŞ regionda hərbi iştirak planlaşdırmır: onun məqsədləri geosiyasi deyil, daha çox iqtisadidir, baxmayaraq ki, Rusiyanın yaxşı bildiyi kimi, biri digərinə gətirib çıxara bilər.
Eyni zamanda, ABŞ Rusiyanın təsir dairəsində olan ənənəvi sahələrdə mövqeyini gücləndirməyə çalışır və dinc nüvə əməkdaşlığı kimi sahələrdə irəliləyir. Ermənistan və ABŞ nüvə enerjisi əməkdaşlığı haqqında "123" adlanan müqavilə imzaladılar. Bu müqavilə ya Sovet dövründən qalma Metsamor nüvə elektrik stansiyasının dəyişdirilməsini, ya da onu tamamlamaq üçün modul reaktorların - ABŞ-ın dünya lideri olduğu bir texnologiyanın - inşasını nəzərdə tutur. Ermənistan hökumətinin qərarı Rusiyanın dövlətə məxsus nüvə enerjisi şirkəti Rosatom-a zərbə oldu. Məqalədə vurğulanır ki, nüvə sənayesi Rusiyanın postsovet məkanında güc proyeksiyasının əsas elementidir.
CEPA vurğulayır ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh prosesinin irəliləməsi heç də az əhəmiyyətli deyil. Vaşinqtonda avqust sammitindən sonra ABŞ vasitəçi kimi rolunu gücləndirdi və Rusiyanı ənənəvi həll formatından faktiki olaraq sıxışdırdı. Bakı və İrəvanın Rusiya siyasəti ilə bağlı yığılmış şikayətlərini nəzərə alsaq, Vaşinqton daha neytral və proqnozlaşdırıla bilən tərəfdaş kimi qəbul edilir. Bu, daha geniş bir tendensiyanı əks etdirir: Rusiyaya regionda təhlükəsizliyin qarantı kimi etibarın azalması.
Moskva hələ də təsirli cavab strategiyası nümayiş etdirməyib. Əvvəlki illərdə Rusiyanın postsovet məkanında Qərbin fəaliyyətinə reaksiyası, 2008-ci ildə Gürcüstanda baş verdiyi kimi, daha çox güc formasında olurdu. Lakin mövcud vəziyyət bu cür vasitələri məhdudlaşdırır.
Tramp administrasiyasının ikinci müddətindəki yanaşması demokratikləşmə və insan haqlarına əvvəlki vurğusundan fərqlənir. Əməliyyat məntiqi mərkəzi yer tutur: investisiya, enerji, infrastruktur və birbaşa siyasi dialoq.
Məqalənin sonunda deyilir ki, hazırda əsas mövzu aydındır: ABŞ Cənubi Qafqazdakı mövqeyini gücləndirir.
