Deputat yazır: "İrandakı müharibə Azərbaycan iqtisadiyyatına necə təsir edə bilər?" » AzadMedia.az

İranda baş verən müharibə region dövlətləri üçün yalnız hərbi deyil, həm də iqtisadi baxımdan müəyyən risklər yaradır. Mövzu ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Vüqar Bayramovun təhlilinə əsasən, proseslərin Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirləri əsasən idxal istiqamətində hiss oluna bilər.
Ticarətdə mənfi saldo davam edir

Qeyd olunur ki, Azərbaycan ilə İran arasında ticarət dövriyyəsi 2025-ci ildə 644 milyon dollar təşkil edib. 2024-cü ildə bu göstərici 647 milyon dollar olub. Lakin ümumi dövriyyədə əsas pay İrandan idxalın payına düşür.

Belə ki, 2025-ci ildə 644 milyon dollarlıq ticarət dövriyyəsinin 624 milyon dolları İrandan idxal hesabına formalaşıb. Azərbaycanın İrana ixracı isə cəmi 20 milyon dollar olub. Nəticədə ötən il iki ölkə arasında ticarətdə 604 milyon dollarlıq mənfi saldo yaranıb.
Deputat bildirir ki, statistik təhlillər illər üzrə İran idxalının dominant olduğunu göstərir. Azərbaycanın ümumi ixracında İranın payı olduqca aşağıdır. Bu baxımdan, İranla ticarətdə yaranacaq texniki çətinliklərin ölkənin ixracına ciddi təsir göstərməsi gözlənilmir.

İdxalın strukturu: ərzaq və sənaye məhsulları
2025-ci ildə Azərbaycan İrandan bir sıra ərzaq məhsulları idxal edib. Bunlar arasında portağal (14,3 milyon dollar), kartof (13,6 milyon dollar), qida üçün yararlı duz və yodlaşdırılmış məhsullar (11,8 milyon dollar), badımcan (9,4 milyon dollar), peçenye (8,8 milyon dollar), kərə yağı (8,7 milyon dollar), bibər (8,3 milyon dollar), xurma (6,4 milyon dollar), soğan (6,1 milyon dollar), yerkökü (5,7 milyon dollar), kələm (4,5 milyon dollar), pendir (4,1 milyon dollar) və kivi (3,1 milyon dollar) yer alıb.

Bununla yanaşı, idxalda əsas ağırlıq tikinti və sənaye məhsullarının payına düşüb. Hesabat dövründə İrandan azot (84,8 milyon dollar), arqon (48,7 milyon dollar), mərmər qırıntıları (20,1 milyon dollar), tikinti daşlarının qırıntıları (18,9 milyon dollar), təbii barium sulfatı (12,5 milyon dollar), ağ portlandsement (9,7 milyon dollar), hipoxlorit və xloritlər (6,9 milyon dollar), dinatrium karbonat (5,8 milyon dollar) və digər qeyri-ərzaq məhsulları idxal olunub.

İstehlak bazarına mümkün təsir
Vüqar Bayramov qeyd edir ki, əgər İranın ixrac imkanları uzun müddət məhdudlaşarsa, bəzi məhsulların tədarükündə çətinlik yarana bilər. Xüsusilə ərzaq məhsullarının alternativ bazarlardan daha qısa müddətdə idxal edilməsi vacibdir ki, qiymət artımının qarşısı alınsın.

Bununla belə, İranın Azərbaycanın ümumi xarici ticarət dövriyyəsində payı cəmi 1,3 faizdir. 2025-ci ildə illik idxalın isə 2,6 faizi İranın hesabına formalaşıb. Bu səbəbdən, İrandan idxalın azalması ümumi iqtisadi tarazlığa ciddi təsir göstərməyəcək.

Deputatın fikrincə, regionda baş verən hadisələr fonunda idxal bazarlarının şaxələndirilməsi və idxaldan asılılığın minimuma endirilməsi prioritet olaraq qalır. Müharibənin müddəti və miqyası isə mümkün iqtisadi təsirlərin səviyyəsini müəyyən edən əsas amil olacaq.