ABŞ-da Respublikaçı Partiyanın senatorları qarşıdan gələn aralıq seçkilər (midterm) ərəfəsində siyasi mövqelərinin zəifləyə biləcəyindən narahat olmağa başlayıblar.
Musavat.com xəbər verir ki, bu barədə Politico saytı Respublikaçı senatorlar və onların köməkçiləri ilə apardığı müsahibələrə istinadən yazır.
Nəşrin məlumatına görə, bir müddət əvvəl respublikaçılar noyabr seçkilərində Senatda çoxluğu qorumaq və hətta artırmaq üçün kifayət qədər əlverişli mövqedə olduqlarını düşünürdülər. Xüsusilə Nümayəndələr Palatasında respublikaçıların üstünlüyünün çox zəif olduğu bir vaxtda Senat partiya üçün daha stabil görünürdü.
Lakin son aylarda siyasi atmosfer dəyişməyə başlayıb. ABŞ-ın Yaxın Şərqdə uzanan müharibəyə cəlb olunması, neft qiymətlərinin artması və bunun iqtisadiyyata təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar respublikaçıların seçki perspektivlərinə kölgə salır.
Eyni zamanda prezident Donald Trampın seçki qanunvericiliyində dəyişiklik nəzərdə tutan SAVE America Act adlı qanun layihəsi ətrafında partiya daxilində yaratdığı gərginlik də vəziyyəti daha mürəkkəbləşdirir.
Bəzi respublikaçı senatorlar artıq açıq şəkildə etiraf edirlər ki, partiyanı Senatda çoxluğu qorumaq üçün çətin mübarizə gözləyir. Onların fikrincə, seçki kampaniyasının əsas mövzusu əhalinin yaşayış xərclərinin azaldılması olmalıdır.
Trampın yaxın müttəfiqlərindən sayılan Şimali Dakota senatoru Kevin Kramer seçkilərlə bağlı vəziyyəti şərh edərkən zarafatla “mənim seçkiyə getməməyim yaxşıdır” deyib.
Digər respublikaçı senator Coş Houlley isə seçicilərin əsas narahatlığının qiymətlərin artması olduğunu bildirib.
“Enerji qiymətləri yüksəkdir. Hər şey bahalaşıb. Respublikaçılar bu xərclərin azaldılması üçün konkret qərarlar qəbul etməlidir”, – deyə o bildirib.
Hazırda demokratların Senatda çoxluğu geri qaytarması üçün ən azı dörd əlavə mandat qazanması lazımdır. Bu isə asan görünmür və respublikaçılar hələ də müəyyən üstünlüyə malikdirlər.
Bununla belə, respublikaçılar xüsusilə Men və Şimali Karolina ştatlarında müdafiə mövqeyindədirlər. Eyni zamanda Texasda partiya daxilində kəskin ilkin seçki mübarizəsi gedir. Burada senator Con Kornin prezident Trampın dəstəyini qazanmaq üçün mübarizə aparır və onun əsas rəqibi Texasın baş prokuroru, MAGA düşərgəsinin favoritlərindən sayılan Ken Pakstondur.
Respublikaçılar eyni zamanda Miçiqan və Corciya ştatlarını potensial qazanc kimi görsələr də, demokratlar Ohayo və Alyaska kimi ştatlarda güclü namizədlər irəli sürərək mübarizəni çətinləşdirməyə çalışırlar.
Senatdakı respublikaçı çoxluğun lideri Con Tun isə seçkilərin əsas mövzusunun iqtisadiyyat olacağını düşünür.
Onun sözlərinə görə, prezidentin ikinci müddəti zamanı keçirilən aralıq seçkilər adətən hakim partiya üçün çətin olur.
Hazırda isə partiya daxilində ən böyük mübahisə mövzularından biri SAVE America Act qanun layihəsidir. Tramp bu qanunu özünün “bir nömrəli prioriteti” adlandırır. Layihə seçkilərdə səsvermə üçün daha sərt vətəndaşlıq və foto-şəxsiyyət vəsiqəsi tələblərinin tətbiqini nəzərdə tutur. Tramp həmçinin poçtla səsvermənin məhdudlaşdırılması və digər dəyişikliklər təklif edir.
Lakin qanun layihəsinin Senatda qəbul olunması üçün kifayət qədər səsin olmadığı bildirilir. Buna baxmayaraq, partiyanın sağ qanadı filibaster qaydasının ləğv edilərək qanunun qəbul edilməsini tələb edir.
Politico yazır ki, seçkilərə yaxınlaşdıqca respublikaçılar üçün əsas problem seçicilərin diqqətinin getdikcə daha çox İranla bağlı müharibə və həyat xərclərinin artması kimi mövzulara yönəlməsidir. Bu isə qarşıdan gələn seçkilərin nəticəsini qeyri-müəyyən edir.
Sorğular da Respublikaçılar üçün vəziyyətin o qədər də ürəkaçan olmadığını göstərir. Bu həftə yayımlanan Quinnipiac Universitetinin sorğusuna görə, seçicilərin yarıdan bir qədər çoxu İrana qarşı hərbi əməliyyatlara qarşı çıxır. Sorğuda iştirak edənlərin cəmi 40 faizi bu addımı dəstəklədiyini bildirib. Respondentlərin təxminən dörddə üçü isə Yaxın Şərqdə müharibənin neft və qaz qiymətlərini artıracağından ciddi narahat olduğunu deyib.
Digər tərəfdən, bu həftə açıqlanan Marist Poll sorğusu göstərir ki, amerikalı seçicilərin 59 faizi noyabr seçkiləri ilə bağlı əsas prioritet kimi səs vermək istəyən hər kəsin bunu edə bilməsini təmin etməyi görür. Buna qarşılıq 41 faiz isə əsas diqqətin səsvermə hüququ olmayan şəxslərin seçkilərdə iştirak etməsinin qarşısını almağa yönəlməli olduğunu düşünür.
Respublikaçı senator Ron Conson (Viskonsin) müsahibəsində bildirib ki, prezidentin İranla bağlı “çətin qərar” verdiyini qəbul edir, lakin bunun aralıq seçkilər üçün müsbət nəticə verəcəyinə əmin deyil.
“Özümü güvənli hiss edirəmmi? Mən heç vaxt özümü tam güvənli hiss etmirəm”, – deyə senator bildirib. “Bu, çox çətin aralıq seçkilər olacaq”.
Digər Respublikaçı senator Şelli Mur Kapito (Qərbi Virciniya) isə jurnalistlərlə söhbətində benzin qiymətlərinin artması ilə bağlı seçicilərin bir qədər səbirli olmasını istəyib. Bununla belə, o etiraf edib ki, əgər qiymət artımı yay aylarına qədər davam edərsə, bu, siyasi baxımdan həmişə pis nəticələr doğurur.
Respublikaçı senator və Trampın ən sərt partiyadaxili tənqidçilərindən biri olan Rend Pol (Kentukki) isə daha açıq danışıb. O, Fox News-a müsahibəsində bildirib ki, əgər İranla müharibə uzanarsa, bu, Respublikaçılar üçün “fəlakətli seçki” ilə nəticələnə bilər.
Xatırladaq ki, Donald Tramp cümə günü ABŞ ordusunun Hörmüz boğazının açılması üçün İrana təzyiq göstərmək məqsədilə genişmiqyaslı bombardman əməliyyatı keçirdiyini açıqlamışdı. Bu strateji boğaz vasitəsilə dünya neft ticarətinin təxminən 20 faizi daşınır.
Siyasi müşahidəçilər isə hazırkı vəziyyətin bəzi məqamlarda 2018-ci il seçkilərini xatırlatdığını bildirirlər. Şimali Karolinadan olan və artıq siyasətdən gedəcəyini açıqlayan senator Tom Tillis qeyd edib ki, o dövrdə Respublikaçıların Konqresdə və Ağ Evdəki siyasətindən narazılıq nəticəsində Demokratlar Nümayəndələr Palatasında qələbə qazanmışdı.
Musavat.com
