ain.az xəbər verir, Bizimyol saytına əsaslanaraq.
Dünya ABŞ, İsrail və İran arasındakı gərginliyin nəticələrinə hazırlaşarkən, Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib ki, bu münaqişə bütün regionu alovlara qərq etməzdən əvvəl dayandırılmalıdır. Ərdoğanın sözlərinə görə, buna nail olmağın yolu diplomatiyadır və Türkiyə gərginliyi azaltmaq üçün səylərini davam etdirir.Regional münaqişənin qlobal münaqişəyə çevriləcəyi ilə bağlı qiymətləndirmə doğrudurmu, yoxsa münaqişə hələ də regional səviyyədədir?Regional ölkələr ABŞ-İran gərginliyinin potensial zərərindən qorunmaq üçün çox gec tədbirlər gördülərmi, yoxsa bu hadisələr gözlənilməz idi?
Türkiyəli politoloq Hüsamettin İnaç Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, müharibənin çatdığı nöqtəyə baxdıqda, onun regional müharibəyə çevrilmə ehtimalı yüksəkdir: “Mahiyyət etibarilə İsrail-İran müharibəsi kimi görünsə də, bu müharibənin tədricən ABŞ-Çin müharibəsinə çevrildiyini görürük. Bu, ABŞ-Çin müharibəsi daha sonra Rusiya və Hindistanı müharibəyə cəlb edəcək. Xüsusən də, Amerika bazalarının yerləşdiyi ərəb dövlətlərinə və Körfəz ölkələrinə təzyiq və bombardmanla Yaxın Şərqdəki digər aktorların da cəlb olunacağı bir nöqtəyə doğru getdiyini görməliyik. Buna görə də, bu baxımdan, bu regional müharibənin qlobal müharibəyə çevrilmə ehtimalı həmişə mövcuddur. Burada ən vacib amillər Rusiya və daha da əhəmiyyətlisi Çin və İranın qarşısının kəsilməsi ilə, Çini dayandırmağın mümkün olduğunu görmək mümkündür. Çünki İran təbii qaz və neft istehsalının 91%-ni Çinə verir. Bu, Çinin ehtiyaclarının təxminən 15-18%-nə uyğundur. Buna görə də, Amerika bu əməliyyatla bunu dayandırarsa, başa düşməliyik ki, Çin bu istehsalı müxtəlif mənbələrdən daha yüksək qiymətə və ya daha baha başa gələn şəkildə əldə edəcək. Bu baxımdan, bu, Çinin müharibəyə girməsi üçün bir səbəb ola bilər. Çinin müharibəyə daxil olması, onun rəqibi Hindistanı da cəlb edə bilər. Rusiya bu məsələdə Çinlə əməkdaşlıq edə bilər və biz vəziyyəti daha da çətinləşdirən digər elementlərlə qarşılaşa bilərik”.
Hüsamettin İnaç
Hüsamettin İnaç hesab edir ki, bu müharibə gözlənilmədən ortaya çıxdı və bu şəkildə inkişaf edəcəyi gözlənilmirdi: “Bildiyiniz kimi, Türkiyə iki raket hücumuna məruz qaldıqdan sonra NATO-nun zirehli texnikaları ilə qorunmağa başladı. Azərbaycan 3 kamikadze PUA tərəfindən təhdid edildikdən sonra sərhədə yeni bir şəkildə qoşun yerləşdirməyə başladı və İrana qarşı digər tədbirlər görüldü. Buna görə də bunun necə davam edəcəyi vacibdir. Əgər İran yalnız düşmənləri İsrail və ABŞ ilə münaqişə riski götürərsə və digər ölkələrə zərər verməzsə, bu müharibə məhdud kontekstdə qalacaq və əlavə tədbirlərə ehtiyac qalmayacaq. Lakin əlavə tədbirlər görməyimizin əsas səbəbi İranın öz komandanlıq zəncirində yaşadığı çətinliklər və mozaik müdafiə modelində kiçik bölmələrə səlahiyyət verməklə ölkə daxilində raketlərin paylanmasıdır”.
İradə Cəlil, Bizimyol.info
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün ain.az saytını izləyin.
