Maliyyə planlaması haqqında danışarkən çox vaxt insanları qorxudan və ya ruhdan salan fikirlərlə qarşılaşırıq. Sanki böyük sərvət toplamaq yalnız yüksək maaşlı işlərdə çalışanlara və ya imkanlı ailədə doğulanlara məxsusdur. Halbuki reallıq tam fərqlidir – maliyyə sabitliyi daha çox düzgün yanaşma və davamlılıqdan asılıdır.
Maliyyə planlaması üzrə mütəxəssis Maykl Rodriqezin də vurğuladığı kimi, sərvət qurmaq üçün yüksək gəlirdən daha çox planlı davranış, intizam və zaman önəmlidir. Əsas məsələ nə qədər qazandığınız deyil, qazandığınızı necə idarə etdiyinizdir.
İstənilən gəlir səviyyəsində maliyyə azadlığına aparan 3 vacib addımı təqdim edirik:
1. Aylıq büdcə tərtib edin və ona sadiq qalın
Sərvətin idarə edilməsində ilk addım pulun hara gəldiyini və hara getdiyini dəqiq bilməkdir.
Bütün gəlirlərinizi (əsas iş, əlavə qazanclar, kirayə gəlirləri) və daimi xərclərinizi bir dəftərə və ya mobil tətbiqə qeyd edin.
Daimi xərclərə aşağıdakıları daxil etməyi unutmayın:
İpoteka və ya kirayə haqqı
Kommunal xidmətlər və ev təmiri
Avtomobil ödənişləri və yanacaq
Abunəliklər (Netflix, internet və s.)
Kredit kartı ödənişləri
Sığorta və vergilər
50/30/20 Çərçivəsi
50% Ehtiyaclar: Mütləq xərclər (qida, kirayə, kommunal).
30% İstəklər: Əyləncə, hobbi və qeyri-vacib alış-veriş.
20% Əmanət: Borcların qaytarılması və gələcək investisiya.
Əgər ehtiyaclarınız gəlirinizin 50%-indən çoxunu təşkil edirsə, faizləri öz reallığınıza uyğun tənzimləyə bilərsiniz. Əsas məqsəd şəffaflıq yaratmaq və harada qənaət edə biləcəyinizi görməkdir.
2. Borcları sürətlə azaldın
Borcları, xüsusən də yüksək faizli kreditləri ödəmək, sərvət toplamağın ən sürətli yollarından biridir. Faizlərə nə qədər az pul xərcləsəniz, investisiya üçün bir o qədər çox vəsaitiniz qalar.
İlk növbədə yüksək faizli kredit kartı borclarını hədəf alın. Pensiyaya çıxmazdan əvvəl ipoteka və ya avtomobil kreditini tam bağlamağı hədəfləyin. Əgər ipoteka faiziniz yüksəkdirsə, faizlər düşən zaman yenidən maliyyələşdirmə (refinanslaşdırma) etmək uzunmüddətli perspektivdə böyük məbləğdə vəsaitin cibinizdə qalmasına kömək edəcək.
3. Erkən və ardıcıl investisiyaya başlayın
Uzunmüddətli investisiyalar, hətta kiçik məbləğlərlə başlasanız belə, zamanın gücü ilə böyüyür. Rodriqez ayda cəmi 50$ ilə olsa belə, mümkün qədər tez başlamağı tövsiyə edir.
Peşəkar dəstək və təhlükəsizlik
İnvestor olduqdan sonra vəsaitinizi qorumaq üçün peşəkar maliyyə məsləhətçisi ilə işləmək yaxşı fikirdir. Lakin hər hansı bir mütəxəssisə etibar etməzdən əvvəl:
Onların lisenziyasını və qeydiyyatını yoxlayın.
İş tarixçəsini və müştəri rəylərini araşdırın.LinkedIn və ya digər rəsmi platformalar vasitəsilə reputasiyasını dəqiqləşdirin. \\Valyuta.az
