Ötən həftə, ABŞ və İsrail arasında İrana qarşı artan münaqişə fonunda, ABŞ-a məxsus F-35 qırıcı təyyarəsinin Yaxın Şərqdəki hava bazasına təcili enişi böyük səs-küy yaradıb. ABŞ mediasına danışan iki mənbənin sözlərinə görə, təyyarə döyüş missiyasından qayıdarkən İran tərəfindən vurulub. Bu iddia İran dövlət mediası tərəfindən də paylaşılıb.
Hafta.az yazır ki, təsdiqlənərsə, bu, Vaşinqtonun hava qüvvələrinin onurğa sütunu olan F-35-in İran tərəfindən döyüşdə vurulması ilə bağlı ilk hal olacaq.
Cümə axşamı təcili enişdən sonra ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) sözçüsü kapitan Tim Hokins təyyarənin təhlükəsiz şəkildə eniş etdiyini və pilotun vəziyyətinin sabit olduğunu bildirib. Hokins təyyarənin niyə və harada eniş etdiyi barədə ətraflı məlumat vermədən "Hadisə araşdırılır" deyib.
Elə həmin gün İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ABŞ təyyarəsini hədəf aldığını bildirən bir bəyanat yayıb. Bazar günü Hava və Kosmik Qüvvələr Jurnalı tərəfindən anonim mənbələrə əsaslanaraq dərc edilən bir hesabatda pilotun qəlpə yaraları aldığı və təyyarənin yerüstü atəşlə vurulduğu iddia edilib.
İranın yarı-rəsmi “Tasnim” xəbər agentliyi dünya ictimaiyyətinə hərbi görüntülər yayımlayıb və Tehranın hava hücumundan müdafiə sistemlərinin ABŞ F-35 təyyarəsini vurduğunu iddia edib.
Lockheed Martin tərəfindən istehsal edilən F-35 Lightning II rəsmi veb saytında "dünyanın ən inkişaf etmiş qırıcı təyyarəsi" kimi təsvir edilir. Hava üstünlüyünə görə nüfuzu gizli texnologiya, inkişaf etmiş sensorlar və yüksək sürətli kompüter sistemlərinin birləşməsindən irəli gəlir.
360 dərəcəlik kamera sistemindən və digər sensorlardan məlumatları birbaşa pilota ötürən təyyarənin aşkarlanma nisbəti əvvəlki nəsillərə nisbətən daha aşağıdır.
Keçmiş hərbi baş təlimatçı Con Filips bildirir ki, F-35-in ən vacib xüsusiyyəti onun "radar dəstləri" (aparat və proqram təminatının kombinasiyası)dır. Filipsin sözlərinə görə, Çin və ya Rusiya kimi rəqiblərin texnologiyanı kopyalamasının qarşısını almaq üçün istehsalçı hətta müttəfiq ölkələrə belə fərqli radar imkanları təklif edir.
ABŞ rəsmiləri hələlik təyyarənin İran atəşi ilə vurulduğunu təsdiqləməyiblər. Lakin Prezident Donald Tramp cümə axşamı günü bildirib ki, "Biz istədiyimiz yerə uçuruq və heç kim bizə atəş açmır".
2018-ci ildən bəri F-35-in döyüşdə düşmən atəşi ilə vurulması ilə bağlı təsdiqlənmiş bir dənə də olsun hal qeydə alınmayıb. Müdafiə mütəxəssislərinin fikrincə, İranın iddiası doğru olarsa, bu, F-35-in sıx və uyğunlaşa bilən hava hücumundan müdafiə mühitində "məğlubedilməz" olmadığını sübut edəcək.
ABŞ-İsrail hücumları 28 fevralda başlayandan bəri itkilər artmaqdadır:
ABŞ-ın kəşfiyyat və hücum məqsədləri üçün istifadə etdiyi on iki MQ-9 Reaper pilotsuz uçuş aparatının qəzaya uğradığı bildirilir.
14 martda İranın Səudiyyə Ərəbistanındakı bazaya raket hücumu nəticəsində beş KC-135 yanacaq doldurma təyyarəsi zədələnib.
1 martda Küveytin F/A-18 təyyarəsi ilə bağlı "dostcasına atəş" hadisəsində üç ABŞ F-15E Strike Eagle təyyarəsi vurulub.
İran ötən bazar günü Hörmüz adası yaxınlığında bir F-15-i ələ keçirdiyini iddia etsə də, CENTCOM bunu təkzib edərək bildirib.
Əməliyyatlarda ən azı 13 ABŞ əsgəri ölüb, 200 nəfər yaralanıb. İran tərəfində yerli səhiyyə rəsmiləri münaqişənin başlanğıcından bəri 1444 nəfərin öldüyünü və 18551 nəfərin yaralandığını bildirib.
