ABŞ Prezidenti Donald Trump Oval Ofisdə Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Mohammed bin Salman haqqında səsləndirdiyi fikirlərlə Vaşinqtonun Ər-Riyada açıq dəstəyini bir daha nümayiş etdirib.
NOCOMMENT.az xəbər verir ki, Tramp şahzadə barədə “O, döyüşçüdür. O, bizimlə birlikdə vuruşur. Səudiyyə Ərəbistanı əla çıxış edib” deyib.
Bu bəyanat ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik fonunda səsləndirilməsi baxımından xüsusi diqqət çəkir və Vaşinqtonun regionda əsas tərəfdaş kimi Ər-Riyada güvəndiyini göstərir. Son dövrlər Qərbi Asiyada baş verən hadisələr, xüsusilə İran ətrafında yaranmış vəziyyət region ölkələrinin mövqeyini daha da kritikləşdirib və Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-la eyni xətt üzrə hərəkət edən əsas ölkələrdən biri kimi ön plana çıxıb.
Son həftələrdə İranın Hörmüz boğazı üzərində nəzarətlə bağlı mesajları və enerji daşımalarının təhlükə altına düşə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıqlar qlobal neft bazarlarında ciddi dalğalanmalara səbəb olub. Dünyanın ən böyük neft ixracatçılarından biri olan Səudiyyə Ərəbistanı bu prosesdə əsas aktorlardan biri kimi çıxış edir.
Ər-Riyad administrasiyası regional təhlükəsizlik, enerji təchizatının davamlılığı və İranın bölgədəki təsirinin balanslaşdırılması məsələlərində ABŞ-la sıx koordinasiyalı şəkildə hərəkət edir. Səudiyyə Ərəbistanı uzun müddətdir Yəmən müharibəsi, Körfəz təhlükəsizliyi və enerji infrastrukturunun qorunması kimi məsələlərdə Vaşinqtonun əsas tərəfdaşlarından biri hesab olunur.
Trampın bu açıqlaması təkcə diplomatik bəyanat deyil, həm də strateji mesajdır. Bu mesaj Vaşinqtonun regionda əsas müttəfiqinin Səudiyyə Ərəbistanı olduğunu və İranla qarşıdurma fonunda Ər-Riyadın rolunun daha da artdığını göstərir.
Digər tərəfdən, analitiklər Səudiyyə Ərəbistanının prosesdə fəal mövqe tutmasının əsas səbəbləri kimi İranla uzunmüddətli geosiyasi rəqabət, məzhəb qarşıdurması və enerji marşrutlarının təhlükəsizliyi məsələlərini göstərirlər. Xüsusilə Hörmüz boğazında mümkün böhran Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracına birbaşa təsir edə bilər.
Nəticə etibarilə, Trampın açıqlaması ABŞ–Səudiyyə Ərəbistanı müttəfiqliyinin güclü olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Bununla yanaşı, regionda gərginliyin artması və hadisələrin daha geniş miqyaslı qarşıdurmaya çevrilə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar da qalmaqdadır.
