2025-ci ildə SOCAR-ın Türkiyədəki əsas aktivlərindən olan Petkim Petrokimya Holding-in 38 milyard lirə həcmində xarici satış həyata keçirməsi şirkətin qlobal bazarlardakı aktivliyini qoruduğunu göstərir. Eyni zamanda, yüksək satış göstəricilərinə baxmayaraq, son illərdə xalis mənfəətdən zərərə keçid və aktivlərin azalması maliyyə nəticələrinin daha mürəkkəb fon üzərində formalaşdığını ortaya qoyur. Bu dinamika şirkətin fəaliyyətində gəlir artımı ilə rentabellik arasında müəyyən disbalansın mövcudluğunu göstərir.
Petrokimya sənayesi qlobal iqtisadi dövrlərə yüksək həssaslığı ilə seçilir. Xüsusilə xammal qiymətləri, enerji xərcləri və son məhsullara olan sənaye tələbi bu sahənin maliyyə nəticələrini birbaşa müəyyənləşdirir. Son illərdə neft-kimya məhsullarına olan tələbatın qeyri-bərabər artımı və enerji qiymətlərində dalğalanmalar bir çox iri şirkətlərin marjalarının daralmasına səbəb olub. Petkim-in gəlirlərinin yüksək səviyyədə qalmasına baxmayaraq zərər açıqlaması da bu qlobal tendensiya ilə uyğunluq təşkil edir.
Şirkətin satış strukturuna nəzər saldıqda, həm daxili bazara, həm də beynəlxalq bazarlara paralel yönəlmə strategiyasının tətbiq olunduğu görünür. 18 milyard lirə birbaşa ixrac və 20 milyard lirə tranzit ixrac göstəriciləri Petkim-in yalnız istehsalçı deyil, eyni zamanda regional ticarət platforması kimi fəaliyyət göstərdiyini göstərir. Bu model xüsusilə Türkiyənin enerji və sənaye qovşağı rolunun güclənməsi fonunda daha aktual xarakter alır.
Bununla yanaşı, daxili bazara yönəlmiş satışların yüksək payı Türkiyə sənayesinin xammal təminatında Petkim-in mühüm rol oynadığını göstərir. Qlobal təcrübədə də müşahidə olunur ki, yerli sənaye ilə sıx inteqrasiya edən petrokimya şirkətləri daha stabil satış bazasına malik olur. Bu isə iqtisadi dalğalanmalar zamanı gəlir strukturunun müəyyən qədər qorunmasına şərait yaradır.
Maliyyə göstəricilərində diqqət çəkən əsas məqamlardan biri aktivlərin azalması və mənfəətdən zərərə keçiddir. 2023-cü ildə 14 milyard lirədən çox mənfəət əldə edən şirkətin sonrakı illərdə zərər açıqlaması xərclərin artımı, qiymət təzyiqləri və bazar şərtlərinin dəyişməsi ilə izah oluna bilər. Qlobal bazarda xüsusilə petrokimya məhsullarında təklifin artması və qiymətlərin aşağı düşməsi bu sahədə fəaliyyət göstərən şirkətlərin gəlirliliyinə təsir edən əsas amillərdən biridir.
Eyni zamanda, 5,2 milyard lirə həcmində investisiya xərcləri şirkətin uzunmüddətli inkişaf strategiyasını davam etdirdiyini göstərir. Petrokimya sektorunda modernləşmə və texnoloji yenilənmə investisiya tələb edən əsas istiqamətlərdəndir və bu xərclər qısa müddətdə maliyyə nəticələrinə təzyiq yaratsa da, uzunmüddətli rəqabət qabiliyyətinin qorunmasına xidmət edir.
