Jurnalistika kənardan dinamik və maraqlı peşə kimi görünsə də, bu sahədə çalışanların sağlamlığı ilə bağlı narahatedici tendensiya diqqət çəkir. Dünyanın müxtəlif ölkələrində aparılan müşahidələr göstərir ki, jurnalistlər arasında ürək-damar xəstəlikləri, xüsusilə də qəfil ölüm halları az deyil. Bəs bu vəziyyətin arxasında hansı səbəblər dayanır?
“Yeni Sabah” bildirir ki, bu problemi yaradan əsas amillərdən biri xroniki stressdir. Jurnalistlər gündəlik olaraq yüksək gərginlik altında işləyir, təcili xəbərləri çatdırmaq üçün zamanla yarışır, bəzən isə müharibə, faciə və zorakılıq səhnələrini işıqlandırırlar. Bu davamlı psixoloji təzyiq orqanizmdə stress hormonlarının səviyyəsini artırır və zamanla hipertoniya kimi problemlərə yol açır. Yüksək qan təzyiqi isə ürək xəstəliklərinin əsas risk faktorlarından biridir.
Digər mühüm səbəb yuxu rejiminin pozulmasıdır. Gecə növbələri, qeyri-sabit iş saatları və daimi informasiya axını jurnalistlərin normal istirahət etməsinə imkan vermir. Bu isə ürək fəaliyyətinə birbaşa təsir edir və infarkt riskini artırır.
Qidalanma və həyat tərzi də vəziyyəti ağırlaşdıran amillər sırasındadır. Çox vaxt jurnalistlər sürətli həyat ritminə uyğun olaraq qeyri-sağlam qidalarla kifayətlənir, fiziki aktivlik isə minimum səviyyədə olur. Nəticədə damarların daralması ilə xarakterizə olunan ateroskleroz inkişaf edir ki, bu da ürək-damar xəstəliklərinə zəmin yaradır.
Bundan əlavə, stresslə mübarizə üsulu kimi siqaret və kofein istifadəsi də geniş yayılıb. Bu vərdişlər qısa müddətdə diqqəti artırsa da, uzunmüddətli perspektivdə ürək ritminin pozulmasına və damarların zədələnməsinə səbəb olur.
Xüsusilə münaqişə zonalarında və ya ağır kriminal hadisələrdə çalışan jurnalistlərdə psixoloji travma riski yüksəkdir. Bu isə bəzi hallarda posttravmatik stress pozuntusu ilə nəticələnir. Araşdırmalar göstərir ki, bu tip psixoloji vəziyyətlər ürək xəstəliklərinin yaranma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Mütəxəssislər bildirir ki, problemin digər tərəfi jurnalistlərin öz sağlamlıqlarına kifayət qədər diqqət ayırmamasıdır. Profilaktik müayinələrin gecikdirilməsi xəstəliklərin erkən mərhələdə aşkarlanmasının qarşısını alır və nəticədə ağır fəsadlara yol açır.
Nəticə olaraq, jurnalistika yalnız informasiya mübarizəsi deyil, eyni zamanda sağlamlıq baxımından da ciddi risklər daşıyan peşədir. Uzunmüddətli stress, yuxusuzluq və qeyri-sağlam həyat tərzi birləşərək ürək-damar xəstəliklərinin yaranmasını sürətləndirir. Bu səbəbdən mütəxəssislər jurnalistlərə müntəzəm tibbi yoxlanışdan keçməyi, yuxu rejimini normallaşdırmağı və stressi idarə etmə yollarını öyrənməyi tövsiyə edirlər.
Telegram kanalımız
