Mars planeti insan sağlamlığına necə təsir edir ARAŞDIRMA » AzadMedia.az

Marsda cazibə qüvvəsinin Yer kürəsi ilə müqayisədə cəmi 38% olması gələcək kolonistlərin sağlamlığı üçün ciddi risklər yarada bilər. Universe Today portalının yaydığı məlumata görə, beynəlxalq alimlər qrupunun yeni araşdırması göstərir ki, bu səviyyədə cazibə belə əzələ kütləsinin və gücünün azalmasının qarşısını tam ala bilmir.

Beynəlxalq Kosmik Stansiyada eksperiment

Tədqiqat çərçivəsində alimlər Beynəlxalq Kosmik Stansiya-ya 24 siçan göndəriblər. Onlar Yaponiyanın Kibo modulu daxilində yerləşdirilərək müxtəlif cazibə səviyyələrinə məruz qoyulublar. Xüsusi sentrifuqa vasitəsilə sıfır cazibədən Yer səviyyəsinə (1 g) qədər şərait yaradılıb. Eksperiment 28 gün davam edib.

Tədqiqat rəhbəri, Mari Mortre bildirib ki, 0,33 g səviyyəsi Marsdakı cazibəyə çox yaxındır və orqanizmin reaksiyasını anlamaq üçün mühüm göstəricidir.

Nəticələr nə göstərdi

Araşdırma nəticələrinə görə:

0,33 g səviyyəsində (Marsdakı kimi) əzələ itkisi sıfır cazibə ilə müqayisədə az olsa da, yenə də nəzərə çarpır
0,67 g səviyyəsində əzələ atrofiyası demək olar ki, tam qarşısı alınır
Tutma gücü testləri göstərib ki, normal əzələ funksiyası üçün təxminən 0,67 g lazımdır

Alimlər həmçinin qanda cazibə səviyyəsindən asılı olaraq dəyişən 11 metabolit müəyyən ediblər. Bu maddələr gələcəkdə astronavtların sağlamlığını izləmək üçün biomarker kimi istifadə oluna bilər.

Mars missiyaları üçün əhəmiyyəti

Nəticələr göstərir ki, Marsın cazibəsi (0,38 g) əzələ itkisini yalnız qismən azaldır. Bu isə o deməkdir ki, Marsda belə astronavtlar əlavə tədbirlərə ehtiyac duyacaqlar:

müntəzəm fiziki məşqlər
xüsusi trenajorlar
mümkün dərman dəstəyi

Xüsusilə təhlükəli mərhələ Marsa uçuşdur. Bu səyahət 6–9 ay davam edə bilər və bu müddətdə astronavtlar demək olar ki, tam çəkisizlik şəraitində qalırlar.

Bu səbəbdən tədqiqatçılar kosmik gəmilərdə süni cazibə yaradılmasının vacibliyini vurğulayırlar.

Qısa nəticə

Araşdırma göstərir ki, Mars cazibəsi insan əzələlərini tam qorumaq üçün kifayət deyil. Əzələ sağlamlığının qorunması üçün təxminən 0,67 g səviyyəsində cazibə tələb olunur. Bu isə gələcək Mars missiyalarında həm texnoloji, həm də tibbi həllərin zəruri olacağını göstərir.